Categories
Uncategorized

Ano Ang Salita Ng Diyos

Mungkahing Panimula:

Maligayang pakikinig dito sa ating programang “Mini Bible College”. Sa araw na ito, uumpisahan natin ang espesyal na serye ng mga programang dinesenyo para tulungan kayong mas maintindihan ng mabuti ang pinakamahalagang aklat sa mundo, ang Salita ng Diyos. Inaasahan naming lagi ninyo kaming sasamahan sa bawat sesyon habang samasama nating pag-aaralan ang Salita ng Diyos at matutunan kung papaano natin maipapamuhay ang mga katotohanan nito. Ang programang ito at ang Mini Bible College ay nag-aalok sa iyo ng pagkakataong mapag-araalan ang Banal na Kasulatan kagaya  ng isang kurso na iniaalok sa Seminaryo. Heto na ang ating  guro na tutulong sa atin para maunawaan ang marami sa mga mahihirap na bagay na matatagpuan sa Salita ng Diyos at ang pangunahing tema ng Banal na Aklat, ang pagtubos ng Diyos sa taong makasalanan. Pakinggang na natin ang unang aralin na pinamagatang, Ano ba ang Salita ng Diyos?

KABUUAN:

Nararamdaman ko na para bang sabay tayong mag-uumpisang maglakbay na magkasama. Maligayang pakikinig sa pag-aaral ng Salita ng Dios; ditto sa Mini Bible College, magkasama nating pag-aaralan ang Salita ng Diyos mula sa una hanggang sa huling aralin, ang aralin bilang 180.  Ito ay parang napakahabang paglalakbay, ngunit, lilipas ito ng napakabilis. Ako ay lubos na nagagalak sa pag-aaral na ito at alam kong ganun din kayo. Asahan namin na kami ay sasamahan ninyo sa paglalakbay na ito at mag-anyaya pa ng iba para makasama din natin sila, sa ating pag-aaral sa napakahalagang aklat sa mundo, ang Salita ng Diyos.

Isipin mong maglakbay kasama ang grupo ng mga tao. Halimbawa, pupunta ka sa Banal na Lupain kasama ang 30 o 40 katao, at pagkalipas ng ilang taon, muli mong makikita ang mga taong ito, mayroon ng buklod sa pagitan ninyo kasi may pinagsamahan na kayong karanasan, isang magandang paglalakbay. Nararamdaman ko na para bang tayo ay magkakasama sa ganyang paglalakbay, dahil, isa-isahin nating pag-aaralan ang 66 na aklat ng Salita ng Diyos. Habang isa-isa nating sinisiyasat ang bawat aklat, titingnan natin ang tatlong bagay: una, ang nilalaman ng bawat aklat; pangalawa, ang balangkas nito; at pangatlo at ang pinakamahalaga, ang ispirituwal na mensahe ng bawat aklat, ang pansarili at pang-araw araw  na paggamit ng Salita ng Diyos sa ating buhay .

Ang pag-aaral na ito ay para sa mga pangkaraniwang mananampalataya. Personal akong naniniwala na ang kakayahan ng simbahan ay nasa mga pangkaraniwang miyembro. Ibinahagi sa atin ni Apostol Pablo ang tungkol dito sa Epeso 4:12 kung saan sinabi niyang tayo ay magsasama-sama “ upang ihanda sa paglilingkod ang lahat ng mga banal.” Naniniwala akong, itinuturo niyang ang gawain ng simbahan ay naibigay sa mga banal, mga pangkaraniwang miyembro, at kung nais nating makitang magampanan ang gawaing ito, kailangan nating ihanda ang mga miyembro. Ang layunin natin sa araling ito ay ang maihanda ang mga miyembro sa pagbabahagi ng kanilang pananampalataya sa lugar ng pamilihan at sa kanilang mga kaibigan, pamilya, at mga kapitbahay. Nais nating maihanda ang mga pangkaraniwang mga manggagawa sa simbahan –mga tagapagturo sa linggohang pag aaral sa salita ng Diyos sa pamamagitan ng pagbibigay sa kanila ng komprehensibong pang-unawa ng Banal na Kasulatan.

Upang makamit natin ang layuning ito, magbibigay ako ng ilang mga bahagi ng Kasulatan para basahin ninyo habang sinisiyasat natin ang 66 na aklat ng Salita ng Diyos. Bilang karagdagan sa mga babasahing takdang aralin, mayroon din tayong aklat na sasagutan para sa nga sulating takdang aralin, at magbibigay din ako ng sauluhing talata at mga katanungang sasagutan ninyo habang pinag-aaralan natin ang bawat aklat ng Salita ng Diyos, upang lubos ninyong maunawaan ang nilalaman nito, ang ispirituwal na mensahe nito, at ang pansariling paggamit nito sa inyong buhay.

Kung makikita ninyo ang dami ng materyal na ating  mapag-aaralan habang inaaral natin ang 66 na aklat ng Salita ng Diyos, kung tunay ngang nabasa mo na ang Salita ng Diyos mula Genesis hanggang Pahayag, nakakatiyak akong alam mong pangkalahatang -ideya lamang ang mga ito. Ang ating pag-aaral ay tinatawag na pagbubuo o ang pagsasama-sama ng mga bahagi para mabuo ang kabuuan. Ang Salita ng Diyos ay may 66 na bahagi ngunit nais naming bigyan kayo ng bagong pagpapahalaga para sa kabuuan ng Salita ng Diyos. Sama-sama nating makikita na ito ay isang aklat na may isa lamang kahanga-hangang mensahe mula umpisa hanggang sa huli – ang kuwento ng pagtubos ng Diyos.

Nais ko kayong hamunin sa ating pag-uumpisa sa karanasang ito. Ang pinakamahalagang bagay na magbibigay sa iyo ng malaking pakinabang sa pag-aaral na ito ay ang paglalaan mo sa iyong sarili bilang isang masigasig na mag-aaral. Sinabi ni Apostol Pablo na ang tanging daan upang maiwasan natin ang mapahiya kapag napag-uusapan ang Salita ng Diyos ay ang maging isang manggagawa. Ang tanging daan upang lubos na maunawaan ang Salita ng Diyos ay ang gumawa. Nais kitang hamunin ngayon, sa panimula ng pag-aaral na ito, huwag mong hayaang makaligtaan ang kahit isa man lang sa mga araling ito, mag-aral kang mabuti at gawin mo ang mga takdang-aralin na ibibigay sa iyo.

May mga taong kumuha ng pag-aaral na ito at pagkatapos ay pumasok bilang misyonero. Maraming mga organisasyon ng misyonero ang nangangailangan ng mga aplikante na may kaalaman sa pag-aaral ng Salita ng Diyos bilang karagdagan sa anumang espesyal na kakayahang  mayroon sila. Kung ito ang nais mong makamit, magiging interesado kang pag-aralan ng mas malalim ang Salita ng Diyos. May inihanda kaming sinasagutang aklat na gagamitin sa pag-aaral na ito at tiyak naming makakatulong ang mga ito. Gamitin mo ito, pag-aralan mo ito, at ibahagi mo sa iba ang mga matututunan mo. Ang mga takdang aralin at mga sauluhing talata ay makakatulong sa iyo upang magkaroon ka ng totoong kaalaman ukol sa Salita ng Diyos habang pinag-aaralan natin ang mga aklat ng Salita ng Diyos.

Nais ko ring sabihin sa iyo sa panimula ng araling ito, ang tungkol sa kasangkapan na kakailanganin mo sa pag-aaral ng Salita ng Diyos. Alam mong ang mga karpintero, magsasaka, dentista, manggagamot, at mga gumagawa ng orasan ay may mga kasangkapan at kabisado nila kung papaano gamitin ang mga ito upang maging matagumpay sa kanilang gawain. Sa seryosong pag-aaral ng Salita ng Diyos, mangangailangan ka ng mga kasangkapan, at nais kong banggitin ang ilan sa mga ito.

Ang unang kasangkapan na kakailanganin mo ay, siyempre, ang Salita ng Diyos. Iminumungkahi kong magkaroon ka ng Salita ng Diyos na may matibay na pabalat. Marahil nais mong magsulat ng mga tala; ang pagsusulat ng mga tala ay makakatulong sa iyo upang maalala mo ang mga mahahalagang mga talata. Mas makakabisado mo ang iyong Salita ng Diyos, at paglipas ng mahabang panahon ng pag-aaral, kung hindi matibay ang pabalat nito, magkakahiwa-hiwalay ang mga pahina nito at kailangan mo itong palitan. Kaya naman, iminumungkahi kong magkaroon ka ng matibay na Salita ng Diyos kung seryoso ka sa pag-aaral mo. 

May mga magagandang salin ng Salita ng Diyos sa panahon natin ngayon. Para sa mas malinaw na pagkaunawa, napakagandang magkaroon ka ng ibat-ibang mga salin. Isa ring napakahalagang kasangkapan sa pag-aaral mo ng Salita ng Diyos ay ang konkordans. Ang konkordans ay isang aklat na naglalaman ng mga salitang ginamit sa Salita ng Diyos at kung saang talata ito matatagpuan. Kung tatanungin mo ang isang dalubhasa ng ganito, “Kung ikaw ay maiiwang mag-isa sa isang pulo, maliban sa Salita ng Diyos, ano pang isang aklat ang nais mong magkaroon?” Marami sa kanila ang magsasabi ng walang pag-aalinlangan na ang nais nila ay konkordans. Matutulungan ka ng konkordans na pag-aralan ang ibat-ibang paksa sa Salita ng Diyos. Kung titingin ka ng isang konsepto o anumang paksa na matatagpuan sa Salita ng Diyos, nakatala sa konkordans ang lahat ng talata sa Salita ng Diyos kung saan ang nasabing konsepto o paksa ay matatagpuan, mula Genesis hanggang Pahayag. Naniniwala akong ito ang pinakamahalagang dahilan kung bakit itinuturing  ng mga dalubhasa sa Salita ng Diyos ang konkordans na napakahalagang kasangkapan. Nakakatulong din ang konkordans sa paghahanap mo ng isang talata sa Salita ng Diyos. Ilang beses na bang naitanong ng isang tao ang ganito, “Saan na nga ba matatagpuan sa Salita ng Diyos na ang pag-ibig sa salapi ay ugat ng lahat ng kasamaan?” Madalas, sinasagot natin sila ng ganito, “Di ko alam; Di ko rin mahulaan.” Sa pamamagitan ng konkordans, maaari mong tingnan ang alin man sa mga salitang ito gaya ng  pag-ibig, salapi, ugat, kasamaan, at madali mong mahahanap ang talata na nagsasabing ang pag-ibig sa salapi ay ugat ng lahat ng kasamaan.

Isa pang kasangkapan na kakailanganin mo sa pag-aaral ng Salita ng Diyos ay ang Diksiyonaryo ng Salita ng Diyos. Ang Diksiyonaryo ng Salita ng Diyos ay isang aklat na magsasabi sa iyo ng kaalaman tungkol sa bawat tao, lugar, at bagay sa Salita ng Diyos. Kung ikaw ay maglalakbay papunta sa Banal na Lupain at mayroon kang  dalang Diksiyonaryo ng Salita ng Diyos, may masasabi ka sa bawat lugar na iyong mapupuntahan dahil sa dala mong Diksiyonaryo ng Salita ng Diyos. Napakahalaga nito sa sa pag-aaral ng Salita ng Diyos.

Sa pagsisiyasat ng Salita ng Diyos, iminumungkahi ko ang ilan pang mga kasangkapan na makakatulong sa iyo. Isa dito ay ang Hanbuk ng Salita ng Diyos o Komentaryo ng Salita ng Diyos. Ito ay napakabuting kasangkapan dahil tutulungan ka nitong mas maunawaan ang Salita ng Diyos. Ang ating mga pinag-aaralang munting mga aklat ay gaya ng pinaikling komentaryo, at iminumungkahi  kong magkaroon kayo nito dahil makakatulong ito sa inyong pag-aaral, sa inyong pang-unawa sa Salita ng Diyos, at sa inyong pagtuturo sa iba. May mga pastor na nakikinig at nag-aaral ng mga araling ito sa Salita ng Diyos. 

Marahil, balang araw, may magtatanong sa inyo tungkol sa Salita ng Diyos at nais mong mabigyan sila ng tamang kasagutan. Kaya naman, kailangan mo ng lapis at papel para sulatan ng mga tala at mga tanong. Alalahanin mo, inuumpisahan natin ang isang mahabang paglalakbay. Kunin mo ang iyong mga kasangkapan. Huwag kaligtaan ang anumang aralin, at imbitahin mo ang iyong pamilya at mga kaibigan para samahan tayo dito sa ating kahanga-hangang paglalakbay sa pag-aaral ng Aklat ng mga Aklat, ang pinakamabentang aklat sa buong mundo, ang Salita ng Diyos.

Sa mga ebanghelyo, sinabi sa atin na si Jesus ay nagpakita sa mga apostol pagkabuhay niyang muli at ibinahagi sa kanila ang ilang mga katotohanan tungkol sa Kasulatan. Dahil sa mga katotohanang ito na ibinahagi niya sa mga apostol tungkol sa Kasulatan, “Sa unang pagkakataon sa kanilang buhay, naunawaan ng mga apostol ang Kasulatan.” Ang mga katotohanang ito na ibinahagi ni Jesus sa kanila ay nagbukas ng kanilang pang-unawa ukol sa Kasulatan. Gaya din naman nito, nais kong magbahagi sa inyo ng mga katotohanan tungkol sa Salita ng Diyos na inaasahan kong magbubukas din naman ng inyong pang-unawa sa Kasulatan.

Una sa lahat, nais kong pag-isipan natin ang kahulugan ng katagang “Salita ng Diyos.” Ano ang Salita ng Diyos? Karamihan sa ating mga Salita ng Diyos ay may nakasulat na mga katagang “Banal na Salita ng Diyos.” Ano ang ibig nating sabihin sa pagtawag natin sa aklat na ito bilang Banal na Salita ng Diyos? Ang katagang ito ay galing sa salitang biblia, na nagpapahiwatig ng maraming aklat. Kung titingnan mo ang salitang iyan sa orihinal nitong anyo, makikita mo kaagad na ito ay nagpapahiwatig ng maraming aklat, at hindi iisa lang. Ang Salita ng Diyos ay koleksiyon ng 66 na mga aklat.

Kung sinasabi nating ang koleksiyon ng mga aklat na ito ay isang banal na likom ng mga aklat, ano ang ibig nating sabihin? Ang salitang banal ay nangangahulugang, “yaong pagmamay-ari ng Diyos” o “yaong nagmula sa Diyos,” o “yaong nakaugnay sa Diyos.” Ang Diyos ang pinagmulan nito. Ito ang ideya ng salitang banal. Ang pangunahing kahulugan nito ay yaong pagmamay-ari ng Diyos. Sinasabi natin dito na ang mga aklat na ito ay nakaugnay sa Diyos sa napakahalagang paraan. Ang koleksiyon ng mga aklat na ito ay naglalaman ng mga mensahe ng Diyos para sa mga tao. Ito ang dahilan kung bakit ito ang pinakamahalagang aklat sa buong mundo. Kaya naman, ang pag-aaral ng Salita ng Diyos ay ang pinakamahalagang pag-aaral sa buong mundo. Ito ang dahilan kung bakit natin ito pag-aaralan, dahil ito ay Aklat ng Diyos para sa atin.

Tinatawag din ang Aklat na ito bilang Salita ng Diyos. Narinig mong tinawag itong Salita ng Diyos ng maraming tao. Ano ang ibig nating sabihin sa pagtawag natin sa Aklat na ito bilang Salita ng Diyos? Tinawag natin itong Salita ng Diyos dahil sa mga sinabi ng mga propeta at mga apostol gaya ni Pedro at Pablo. Bilang halimbawa, pakinggan natin ang sinabi ni Apostol Pablo tungkol sa Kasulatan, sinasabi sa atin sa 2 Timoteo 3:16, 17 “Ang lahat ng Kasulatan ay kinasihan ng Diyos, at nagagamit sa pagtuturo ng katotohanan, sa pagtatama sa maling katuruan, sa pagtutuwid sa likong gawain at sa pagsasanay para sa matuwid na pamumuhay, upang ang lingkod ng Diyos ay magiging karapat-dapat at handa sa lahat ng mabubuting gawain.” 

Sa dalawang talatang ito ng Kasulatan, sinasabi ni Apostol Pablo na ang Diyos ay may bahagi sa pagkakasulat ng  mga Aklat na ito. May mensahe ang Diyos na nais niyang sabihin sa tao at para maipaalam ito sa mga tao, gumamit siya ng mga dakilang tao, higit sa 40 katao. Ginamit ng Diyos ang mga taong ito sa paraang ang salitang kanilang ginamit ay hindi kanila kundi mga salita ng Diyos. Sa loob ng 1500 -1600 taon, ang mga isinulat ng mga taong ito ay naging mga aklat at tinawag nating Banal na Salita ng Diyos.

Ang pamamaran ng pagkilos ng Diyos sa mga taong ito upang isulat ang mga aklat na ito ay tinatawag na inspirasyon. Sinabi ni Apostol Pablo na ang mga Aklat na ito ay nagmula sa Diyos sa pamamagitan ng inspirasyon. Ang pangkaraniwang kahulugan ng  salitang inspirasyon ay “ihinga”. Ito ay nangangahulugang ang Banal na Espiritu ng Diyos ay kumilos o nagbigay inspirasyon sa mga tao upang isulat ang mga aklat na ito.

Inilarawan ni Apostol Pedro ang Salita ng Diyos sa mga salitang ito: Higit sa lahat, unawain ninyong walang makakapagpaliwanag ng alinmang propesiya sa Kasulatan sa sariling kakayahan, sapagkat ang pahayag ng mga propeta ay hindi nagmula sa kalooban lamang ng tao; ito’y galing sa Diyos at ipinahayag ng mga taong nasa ilalim ng kapangyarihan ng Espiritu Santo. Sinabi sa atin ni Apostol Pablo na ang Salita ng Diyos ay napasaatin sa pamamagitan ng prosesong tinatawag na inspirasyon.

Sinabi sa atin ni Apostol Pedro kung ano ang inspirasyon. Ganito ang sinabi ni Apostol Pedro: Ang mga mensahe na isinulat ng mga taong iyon sa mga aklat na ito ay hindi nagmula sa kanilang sarili. Ang mga ito ay nagmula sa Diyos. Lahat ng mga mensaheng naisulat sa mga kinasihang aklat na ito ay nagmula sa puso ng Diyos. Ipinaalam ng Diyos sa mga taong ito ang kanyang mensahe sa pamamagitan ng Banal na Espiritu.

Ginamit ni Apostol Pedro ang salitang Griyegong, phero, upang ilarawan ang ginawa ng Banal na Espiritu sa mga taong sumulat ng mga aklat ng Salita ng Diyos. Sa mga lugar na may maraming tubig, mga bangka ang ginamit sa halip na mga tulay. Sa aming lugar, mayroon kaming bangka na magdadala sa amin sa kabilang pampang ng ilog at dahil  ang bangkang ito ay makakapagdala sa amin mula sa aming kinalalagyan tungo sa ibang dako, tinatawag itong bangkang pantawid. Ito ang ibig sabihin ng salitang Griyegong , phero. Ito ang ginamit na salita ni Apostol Pedro nang sabihin niyang “pinakilos ng Diyos ang mga taong ito.” Isipin ninyo ang hangin sa layag na nagpapagalaw sa paraw. Kagaya ito ng inspirasyon, ayon kay Apostol Pedro. 

Ang isa pang kataga ay “ang Buhay na Salita ng Diyos,” na hindi tumutukoy sa Kasulatan kundi kay Jesu Cristo. Tinatawag ang Salita ng Diyos bilang nakasulat na Salita ng Diyos. Si Jesu-Cristo ay tinatawag na Buhay na Salita ng Diyos. Ang buong siya, lahat ng sinabi niya, at lahat ng ginawa niya ay Salita ng Diyos para sa atin. Maraming sinabi ang Diyos sa atin sa pamamagitan ng Salita ng Diyos, ngunit mas marami siyang sinabi sa atin sa pamamagitan ng Kanyang Anak, si Jesu- Cristo. Mas maraming sinabi ang Diyos sa mundo sa pamamagitan ng buhay at mga turo ni Jesu- Cristo kumpara sa ibang mga paraan. Kaya naman, si Jesus ay tinaguriang “Ang Buhay na Salita ng Diyos.” 

Naririnig natin ang mga taong nagsasabing, “Ipinapangaral ng Pastor ang Salita ng Diyos.” Ang pangangaral ng Salita ng Diyos ay isang dakilang himala. Ganito ito inilarawan ng isang tao: Ang naipangaral na Salita ng Diyos ay bagay ng Espiritu ng Diyos na gumagamit ng Salita ng Diyos sa pamamagitan ng lingkod ng Diyos upang lumikha ng mga anak ng Diyos.

Sinabi ni Apostol Pablo, “minarapat ng Diyos na iligtas ang mga nagpapasakop sa kanya sa pamamagitan ng Magandang Balita na aming ipinapangaral, na sa tingin ng iba’y isang kahangalan.” Maaaring hindi ito naunawaan ni Apostol Pablo ngunit lubos niya itong pinaniniwalaan. Nang magpunta siya sa isang lugar at ipinangaral ang magandang Balita tungkol kay Jesu-Cristo, natuklasan niya na kapag ang Salita ng Diyos o ang Mensahe ng Diyos ay naipangaral ng isang lingkod ng Diyos na kontrolado ng Espiritu ng Diyos, naliligtas ang mga tao at sila ay nagiging mga anak ng Diyos.

Nais kong magsalita tungkol sa pagsasaayos ng Salita ng Diyos. Dito sa ating unang aralin, nais kong isipin na ni minsan, hindi ka pa nakapagbukas ng Salita ng Diyos. Ngunit kung ikaw ay isa nang dalubhasa sa Salita ng Diyos, pakiusap, pagtiisan mo muna ako, makakahabol din ako sa iyo paglipas ng ilang mga sesyon. Napakahalagang matanto na ang 66 aklat ng Salita ng Diyos ay hindi inayos ayon sa taon ng pagkasulat nito o ng nabuhay ang taong sumulat nito. Maaaring ganito ang inaasahan mo ngunit hindi ito ang nangyari. Ang 66 na mga aklat ng Salita ng Diyos ay inayos ayon sa uri ng mga aklat na ito. Ang 66 na aklat ng Salita ng Diyos ay nasa dalawang bahagi. Ang unang bahagi ay tinatawag na Lumang Tipan; ang pangalawang bahagi ay tinatawag na Bagong Tipan. Hindi rin ito ganito noon. Sa panahon ni Jesus, bilang halimbawa, walang tinatawag na Lumang Tipan at Bagong Tipan. Ang Bagong Tipan ay hindi pa nasusulat noon kaya naman ang mga aklat sa panahon ni Jesus ay tinatawag na “Ang Salita ng Diyos” o “Ang Kasulatan.” Noon lamang, naisulat na ang Bagong Tipan at napagsama-sama na ang mga aklat ng Salita ng Diyos nagawa ang kaibahan sa pagitan ng Lumang Tipan at Bagong Tipan.

Ang pinakamahalagang mensahe ng Lumang Tipan ay ito: Si Jesus ay darating. Ito ang sinasabi ng lahat ng mga aklat sa Lumang Tipan. Sa pasimula, ayon sa Kasulatan, ang Diyos at tao ay may magandang relasyon sa isat-isa. Ngunit ginawa ng Diyos ang tao na may kakayahang pumili at pinili ng tao na lumayo sa Diyos. At dahil hindi magawa ng Diyos ang tumingin sa ganoong uri ng paghihimagsik o pagsuway, lumayo ang Diyos sa tao. Kaya naman, nagkaroon ng hiwalayan sa pagitan ng Diyos at tao. Ang hiwalayang ito sa pagitan ng Diyos at tao ay ang pangunahing problema na tinatalakay ng Kasulatan.

Sa Lumang Tipan, sinabi ng Dios sa atin, “Paniniwalaan ba ninyo ako kung sabihin ko sa inyong gagawa ako ng isang bagay ukol sa inyong pagkakahiwalay sa akin?” Sa Bagong Tipan, sinasabi ng Dios sa atin, “Paniniwalaan ba ninyo ako kung sabihin ko sa inyong may ginawa na ako ukol sa pagkakahiwalay ninyo sa akin?” Nakita mo, sinabi ng mga aklat sa Lumang Tipan na si Jesus ay darating, at pagkakasunduin niya ang Diyos at ang kanyang mga nilalang. Sinabi sa atin ng Bagong Tipan ang magandang balitang ito: Dumating na si Jesus, at sa pagdating niya, pinagkasundo niya ang Diyos at ang tao. May mga salita na ginamit sa ebanghelyo ni Marcos para lagumin ang buong Bagong Tipan. Ito ay ang mga salitang: Dumating na si Jesus.

Ang mga aklat sa Lumang Tipan ay kinategorya sa ilalim ng limang magkakaibang pangalan o pamagat. May limang ibat-ibang uri ng aklat sa Lumang Tipan. Una ay ang mga aklat ng mga Kautusan o Batas, at ang mga aklat na ito ay mga dalisay na Salita ng Diyos. Dito sinasabi sa atin ng Diyos kung ano ang tama at kung ano ang mali. Dito niya sinasabi sa atin ang pamantayan ng kanyang kabanalan. Ang limang aklat ng mga Batas o Kautusan ay sinusundan ng sampung aklat ng Kasaysayan. Sinasabi sa atin ng mga aklat na ito na kung minsan sinusunod ng mga tao ng Diyos ang mga aklat ng Kautusan at kung minsan naman ay hindi. Kung sila ay sumusunod sa mga aklat ng Kautusan, sila ay nagiging mga halimbawa para sundan natin. At kung sila ay sumusuway, ang kanilang mga buhay ay nagiging babala para sa atin.

Sa 1 Corinto 10:11, binigyan tayo ni Apostol Pablo ng susi para sa mga aklat ng Kasaysayan sa Lumang Tipan at sa isang aklat ng Kasaysayan sa Bagong Tipan. Kung iyong babasahin ang mga aklat ng Kasaysayan, hanapin mo ang mga halimbawa at mga babala, at ang mga halimbawa at babalang ito ay nakasalig dito: Minsan sinusunod ng mga tao ng Dios ang kanyang salita na matatagpuan sa unang limang aklat at kung minsan naman ay hindi. Kung sila ay susunod, sila ay nagiging mga halimbawa; kung sila ay sumusuway, sila ay nagsisilbing mga babala.

Ang mga aklat ng Kasaysayan ay sinusundan naman ng aklat ng mga Tula. Ang mga aklat ng mga Tula ay mga mensahe ng Dyios para sa kanyang mga tao habang sinusubukan nilang ipamuhay ang Kanyang mga Salita sa mundong ito. Sa mga Aklat ng mga Tula, nangungusap ang Diyos sa kanilang mga puso. Bilang halimbawa, ang aklat ni Job, naglalaman ito ng mensahe ng Dios sa kanyang mga tao na dumaranas ng kapighatian. Sa aklat ng mga Awit o Salmo, naglalaman ito ng mensahe ng Dios sa mga taong sumasamba sa Kanya, at tungkol sa lahat ng mga bagay na nasa puso ng tao sa pagsamba. Ito ang mensahe ng mga Salmo. Sa aklat ng mga Kawikaan, sinasabi sa atin ng Diyos ang nilalaman ng ating puso kung tayo ay nasa pamilihan at kasalamuha ng mga tao.

Sinabi ng isang tao na kung ikaw ay mangangalakal, makikinabang ka ng dalawang bagay: salapi at karanasan. Ngunit kung ikaw ay makikipagnegosyo sa ilang mga tao, laging sa kanila ang salapi at sa atin lagi ang karanasan. Naisulat ang Aklat ng mga Kawikaan dahil ayaw ng Dios na ang kanyang mga tao ay makinabang lamang ng karanasan, sa araw araw. Nais ng Dios na magkaroon sila ng mga pang-araw araw na karunungan ukol sa pakikipagkapwa-tao at pakikitungo sa iba. Ito ang dahilan kung bakit ipinagkaloob niya ang aklat ng mga Kawikaan. Ang Mangangaral ay mga mensahe ng Dios sa mga taong mayroong pagdududa sa kanilang mga puso. Ang mga Awit ni Solomon ay mga mensahe ng Dios sa kanyang mga tao kung sila ay umiibig. Ito ay katulad ng pakikinig sa pag-uusap ng dalawang taong nagmamahalan. 

Ang pangalawang bahagi ng Panitikan sa Lumang Tipan ay ang pinakamalaking bahagi kung tungkol sa bilang ng kabanata at talata ang pagbabatayan. Ito ay tinatawag na mga Propeta, at binubuo ito ng dalawang magkaibang bahagi. Ang una ay tinatawag na Pangunahing mga Propeta,  at sinusundan ito ng mga Di-pangunahing mga Propeta. Ang mga Pangunahing Propeta ay mas mahahaba kaysa sa mga Di-pangunahing Propeta. Gumugol sila ng mas mahabang panahon para masabi nila ang kailangan nilang sabihin. Tinawag na mga Di-pangunahing propeta ang ibang mga aklat dahil naglalaman lamang ang mga ito ng isa, dalawa, o tatlang kabanata. Marahil mas mahuhusay silang mga mangangaral dahil nagawa nilang  ibahagi ang kanilang mensahe sa mas maiksing mga pananalita.

Sa Bagong Tipan, mayroon ding limang uri ng mga aklat. Una, nandiyan ang apat na talambuhay ni Jesus: Ang Ebanghelyo ni Mateo, Marcos, Lukas, at Juan. Inilalarawan ng mga ito ang ibat-ibang aspeto ng buhay ni Jesus, ang pinakamahalagang buhay na naipamuhay dito sa lupa. Pangalawa, mayroon tayong nag-iisang aklat ng kasaysayan, ang Aklat ng mga Gawa. Pagkatapos, mayroon tayong mga sulat – mga sulat ni Pablo at ang mga Pangkalahatang mga sulat.

Kalahati ng Bagong Tipan ay isinulat ni Apostol Pablo kaya naman, makikita natin dito ang mga sulat niya. Pagkatapos, mayroon tayong mga Pangkalahatang mga sulat, na sinulat ng mga ibat-ibang manunulat at para sa lahat ng mambabasa na namumuhay sa ibat-ibang mga lugar. Natatapos ang Bagong Tipan sa pamamagitan ng isang aklat ng mga Hula na tinatawag na Pahayag. Ang Aklat ng Pahayag ay aklat ng mga simbolo. Kailangan mo ang Banal na Espiritu na magtuturo sa iyo upang lubos mong maunawaan ang aklat na ito. 

Kaya, ang Salita ng Diyos ay binubuo ng 66 na mga aklat, inayos hindi ayon sa panahon nang ang mga ito ay isinulat ngunit ayon sa kung anong uring mga aklat ang mga ito. May limang ibat-ibang uri ng aklat sa Lumang Tipan: Ang Aklat ng mga Kautusan, Aklat ng Kasaysayan, Aklat ng Tula, Pangunahin at Di-pangunahing Propeta. May Limang uri ng aklat sa Bagong Tipan: Apat na Aklat ng Ebangelyo, isang Aklat ng Kasaysayan, Mga Sulat ni Apostol Pablo, Mga Pangkalahatang mga Sulat, at isang Aklat ng mga Hula, ang Aklat ng mga Pahayag.

Nang magsalita si Jesus sa kanyang mga Apostol, maraming taon na ang nakalipas, nagbahagi siya ng mga katotohanan na nagbukas sa kanilang pang-unawa sa Salita ng Diyos, ang Kasulatan. Dalangin ko na sana sa pamamagitan ng mga katotohanang ibinahagi ko sa inyo, ay mabuksan din naman ang inyong pang-unawa sa  Salita ng Diyos at makita ninyo kung papaano dapat basahin ito.

Basahin natin ang Lumang Tipan, habang iniisip natin ang mensahe nito: Si Jesus ay darating. Iyan ang nilalaman ng Lumang Tipan. Basahin natin ang Bagong Tipan at hanapin natin ang mensaheng ito: Si Jesus ay dumating na. Ito ang nilalaman ng Bagong Tipan.  Ito ang asahan mong makikita sa Luma at Bagong Tipan.

Ito ang iyong unang takdang-aralin. Isaulo mo ang pangalan ng mga aklat sa Salita ng Diyos. Nagtataka ka ba kung bakit hinihingi namin sa mga tao na isaulo ang pangalan ng mga aklat sa Salita ng Diyos? Ito ay upang hindi ka malito kung ipahayag ng isang mangangaral ang talata mula sa aklat ni Hageo, bilang halimbawa, at hindi mo alam kung sa Lumang Tipan ba o sa Bagong Tipan ito matatagpuan. Upang malaman mo kung saan matatagpuan ang mga aklat ng Salita ng Diyos, isaulo mo ang mga ito at alamin mo rin kung papaano ito tamang baybayin. Palagay ko makakatulong ito sa pag-aaral mo ng Salita ng Diyos.

Ang iyong pangalawang takdang aralin ay ito: Isaulo mo ang talata na matatagpuan sa 2 Timoteo 3:16, 17 at sagutan mo ang mga tanong sa sinasagutang aklat.

Mungkahing Pagtatapos:

Hanggang dito na lang muna ang ating oras para sa araw na ito. Salamat sa pagsama ninyo sa amin at umaasa kami na muli ninyo kaming sasamahan sa mga susunod na pagkakataon habang patuloy nating pinag-aaralan ang Salita ng Diyos. Mag-imbita kayo ng iba pa na interesadong matutunan at maunawaan ang Salita ng Diyos.  

Ibahagi ang post na ito sa iyong mga network: