Categories
Uncategorized

Papaano Pag-aralan Ang Salita Ng Diyos?

Mungkahing Panimula:

Maligayang pakikinig sa ating programang Mini Bible College. Nais mo ba talagang pag-aralan ang Salita ng Diyos? Sa araw na ito, matututunan natin na ang mga epektibong pag-aaral ng Salita ng Diyos at kinabibilangan ito  ng tatlong maingat na mga hakbang: Pagmamasid, Pagbibigay kahulugan, Pagsasabuhay.  Salamat sa ating Diyos at binigyan na naman tayo ng pagkakataon upang ipagpatuloy ang pag-aaralan sa Salita ng Diyos. Ipagpapatuloy natin ang ating espesyal na pag-aaral at salamat sa Diyos sa pagkakataong ito para pag-aralan ang kanyang Salita. Dinisenyo ang pag-aaral na ito upang mas maintindihan mo ang Salita ng Diyos. Ang klaseng ito  at ang programang Mini Bible College ay nag-aalok sa iyo ng pagkakataon na pag-aralan ang Banal na Kasulatan gaya ng isang kursong ibinibigay sa isang Seminaryo. Heto na ang ating guro na si Pator Dick Woordward sa saling tagalog na ihahatid sa atin ni Pator John Hallig. Pakinggan natin ang pangatlong aralin na pinamagatang, Papaano Pag-aaralan ang Salita ng Diyos.

KABUUAN:

Sa pag-aaral na ito, nais ko munang bumanggit ng ilan pang mga bagay tungkol sa Salita ng Diyos na alam kong magbubukas sa iyong pang-unawa sa pinakamahalagang aklat sa buong mundo. Maligayang pakikinig sa ating programang Minibible College, ito ang klase na kung saan pag-aaralan natin ang nilalaman ng buong Salita ng Diyos.Nag-uumpisa pa lamang tayo sa ating pag-aaral kaya naman planuhin ninyong samahan kami sa bawat klase sa ganitong oras at anyayahan ninyo ang iba para samahan tayo sa ating klase habang magkasama nating pinag-aaralan ang Salita ng Diyos at maligayang pakikinig sa lahat na sumama  sa atin.

Una sa lahat nais kong magsalita tungkol sa kung papaano pag-aralan ang Salita ng Diyos. Palagay ko kailangang matutunan ng mga tao kung papaano pag-aralan ang Salita ng Diyos. Mayroon tayong tatlong hakbang sa pag-aaral ng Salita ng Diyos at ang tatlong hakbang na ito ay maaring tawaging pagmamasid, pagbibigay kahulugan, at pagsasabuhay.

Ang pagmamasid ay  nagtatanong ng ganito: Ano ang sinasabi nito? Ang ibig sabihin, kapag ikaw ay nasa isang aklat, kabanata, o talata ng Salita ng Diyos, nais mong itanong ang katanungang, “Ano ang sinasabi nito?”

Ang pangalawang tanong ay nasa ilalim ng pagbibigay kahulugan. Ito ay may ganitong katanungan, “Ano ang ibig sabihin nito?”

Ang pangatlong tanong na nais mong makasanayang tanungin ay nasa ilalim ng pagsasabuhay at ang tanong ay ganito, “Ano ang saysay o halaga nito sa akin?”

Ito ay tunay ngang napakasimple. Pagmamasid, Ano ang sinasabi nito? Naalala ko ang isang lalaki na nakasama ko sa pag-aaral ng Salita ng Diyos, ilang taon na ang nakalipas. Lagi siyang nagbabasa ng mga talata sa Kasulatan, at tuwing magtatanong ako sa mga kasama namin kung ano ang kahulugan ng isang talata, ang lalaking ito ay titingin sa talata at pagkatapos ay titingin sa akin at sasabihing, “Naniniwala akong ang kahulugan nito ay ang mismong sinasabi nito.” Lagi siyang tama, dahil anumang talata sa Kasulatan, anumang aklat, anumang kabanata, laging ang kahulugan nito ay ang mismong sinasabi nito. Siyempre, ang totoong katanungan ay, ano ang sinasabi nito? Ito ang pinakamahalaga sa ating tatlong mga katanungan.  Ano ang sinasabi nito? At pagnakuha mo na ang tugon sa tanong na ito, hindi na magiging mahirap alamin ang kahulugan nito maliban na lamang kung ayaw mo talagang malaman ang ibig nitong sabihin. Siyempre, ang pinakananais natin sa pag-aaral na ito ay ang pangatlong katanungan: Ano ang saysayo halaga nito sa akin?  

Ang pag-aaral natin ay hindi akademikong pag-aaral. Hindi namin kayo ginagawang dalubhasa sa Salita ng Diyos. Ang hangarin namin sa pag-aaral na ito ay ang akayin kayo sa mga talata ng Kasulatan na magpapakita sa inyo ng kalooban ng Diyos sa inyong araw-araw na buhay. Kami ay interesado sa pagsasabuhay ng nauukol na espirituwal na mensahe ng mga aklat, mga kabanata, at mga talata ng Kasulatan.

Kapag nakarating ka na sa bahagi na tinatawag na pagsasabuhay, kailangan mong tanungin ang iyong sarili ng ilang mga katanungan gaya nito: Mayroon bang mga halimbawa na susundan? Mayroon bang mga babala na dapat intindihin? Mayroon bang mga utos na dapat sundin? Mayroon bang mga kasalanan na dapat iwasan? Mayroon bang mga bagong katotohanan tungkol sa Diyos o tungkol kay Jesu-Cristo? Mayroon bang mga bagong katotohanan tungkol sa aking sariling buhay? May mga salita bang nagbibigay hamon o inspirasyon, kaaliwan at panghihikayat? May mga tanong bang di ko kayang sagutin? May mga talata ba na kaugnay ng talatang ito. Makakatulong sa iyo ang mga tanong na ito upang malaman mo ang ilan sa mga pagsasabuhay ng Kasulatan sa iyong buhay habang pinag-aaralan mo ito.

Nais kong ibahagi, sa aking mga huling pananalita tungkol sa Salita ng Diyos, ang tinatawag naming mga patakaran para sa pag-aaral ng Salita ng Diyos. May mga patakaran at patnubay para sa lahat ng bagay, at may patakaran at patnubay sa pag-aaral ng Salita ng Diyos. Sa seminaryo, mayroon silang napakahalagang salita. Tinatawag nila itong “Hermeneutics.” Hindi natin gagamitin ang salitang ito. Tatawagin lang natin ito na mga patakaran para sa pag-aaral ng Salita ng Diyos.

Heto ang isang patakaran. Sa isang talata sa Kasulatan, tandaan, mayroon lamang itong isang pakahulugan ngunit may libong pagsasabuhay. Ang pagsasabuhay ay iba sa pakahulugan. Sa pakahulugan, mayroon lamang isa at kailangan mong maging mapagpakumbaba tungkol dito, lalo na kung ang ibang mga tao ay hindi sang-ayon sa iyo. Ngunit sa pagsasabuhay, maaaring gamitin ng Banal na Espiritu ng libong paraan ang Kasulatan sa iyong buhay. 

Yamang ang Kasulatan ay aklat tungkol kay Cristo, kailangang hanapin mo si Cristo sa binabasa mong Kasulatan. Kung inaaral mo ang Lumang Tipan, alalahanin mo na ikaw ay naghahanap ng mga halimbawa at mga babala. May kahulugan kung bakit ang unang 17 aklat sa Lumang Tipan ay mga kasaysayan. Napakaraming kasaysayan sa Aklat ng Kautusan at sa Aklat ng mga Hula. Tatandaan na habang binabasa mo ang kasaysayan sa Lumang Tipan at sa nag-iisang aklat ng Kasaysayan sa Bagong Tipan, maghanap ka ng mga halimbawa at mga babala. Ang mga makasaysayang pangyayari sa Salita ng Diyos ay naglalaman din ng alegorikong kabuluhan. Ang nais kong sabihin dito ay, sa Galacia kabanata 4, talata 22 hanggang 24, sinabi ni Apostol Pablo, “Si Abraham ay may dalawang anak na lalaki, bagay na isang alegorya.” Walang sinoman ang mag-aalinlangan na ito ay ayon sa kasaysayan. Si Abraham ay may dalawang anak na lalaki – si Ismael at Isaac. Si Ismael ang naging ama ng mga Arabo. Si Isaac naman ang naging ama ng mga Judio. May mga Arabo at Judio sa Banal na Lupain hanggang sa ngayon. Ito ay kasaysayan.

Sinabi ni Apostol Pablo, Si Abraham ay may dalawang anak na lalaki. Ito ay isa ring alegorya.” Naniniwala akong, ipinapakita niya bilang halimbawa at prinsipiyo, na sa Salita ng Diyos, ang kuwento ay maaaring makasaysayan, at maari rin itong naglalaman ng alegorikong kabuluhan. Nang sinabi ni Apostol Pablo na ang lahat ng mga bagay na ito ay nangyari sa kanila bilang halimbawa, ginamit ni Pablo ang Griyegong salita na ang kahulugan ay halimbawa. Ito ay salitang kagaya ng salitang “kauri”. Ang sinasabi niya ay,  nangyari ang lahat ng mga ito bilang halimbawa o alegorya. Kaya naman, tuwing babasahin mo ang mga aklat ng Kasaysayan sa Lumang Tipan, bilang karagdagan sa pag-aaral mo ng kasaysayan, hanapin mo ang mga alegorya o mga halimbawa o kaya ay mga babala.

Isa pang patakaran para sa pag-aaral ng Salita ng Diyos ay,  laging bigyang kahulugan ang mga malalabo o nakakalitong mga talata gamit ang mga talata na may malilinaw na kahulugan. Maraming mga talata sa Kasulatan ang mahirap maunawaan. May mga talata din na madaling maintindihan. Laging bigyang kahulugan ang mga nakakalitong talata gamit ang mg talatang malinaw ang kahulugan.

Isa pang patakaran para sa pag-aaral ng Salita ng Diyos ay, huwag mong basahin ang talata ng Kasulatan ng mayroon ka nang gawang kahulugan sa iyong isipan. Basahin natin ang kasulatan ng may bukas na isip para sa katotohanang ituturo sa atin ng Diyos.

Bilang isang pastor, nagbahagi ako ng mga talata sa isang babae na may problema at sinabi niya sa akin, “Pastor huwag mo akong lituhin sa mga Kasulatan. Buo na ang aking isip.” May mga taong nagbabasa ng Kasulatan kagaya nito. Buo na ang kanilang kaisipan. Lubhang napakahirap sa Diyos na ipakita sa iyo ang sinasabi ng Kasulatan, ano ang kahulugan nito at ano ang halaga nito sa iyo kung ang iyong isip ay sarado o buo na.

Isa pang mahalagang prinsipiyo sa pagbabasa ng Kasulatan, lalong lalo na kung nagtuturo ka nito, ay ito: pagkatapos mong matutunan ang kahulugan ng isang talata, tanungin mo ang iyong sarili kung nais mo itong sundin bago ituro sa iba.

Heto pa ang isa. Laging tatandaan na ang Diyos ay nangungusap sa atin sa pamamagitan ng kanyang Salita, kaya naman maging maingat sa pagbabasa sa Salita ng Diyos, laging hingin sa Diyos na ihayag sa iyo ang mga bagay-bagay sa pamamagitan ng Banal na Espiritu. Ganito ito sinabi ng isang manunulat ng himno. “Buksan mo ang aking mga mata upang makita ko ang mga katotohanang inilaan mo para sa akin.” Ganito ka dapat lumapit sa Kasulatan, hindi akademiko, hindi kagaya ng isang dalubhasa, hindi bilang isang dalubhasa sa Salita ng Diyos kundi nais mong makipag-usap sa Diyos at mabuksan ang iyong isip at puso upang makausap ka Niya. Ganito ang magandang panalangin bago ka magbasa ng Kasulatan: “Buksan mo ang aking mga mata upang makita ko ang mga katotohanang inilaan mo para sa akin, sa oras na ito, sa araw na ito.” Ito ang magandang paraan ng paglapit sa Kasulatan.

Maging handa kang tanggapin na may mga talata sa Salita ng Diyos na hindi mo maunawaan, kagaya ng talata sa 1 Pedro 3:19. Kamakailan lang tiningnan ko ito sa komentaryong isinulat ni Martin Luther. Sinabi ni Martin Luther, “Walang sinoman ang nakakaalam sa kahulugan ng talatang ito.” Naisip ko: Ito ay nakakapagpalubag ng loob. Masaya ako na may isang taong tapat na nagsabing walang sinoman ang nakakaunawa sa kahulugan ng talatang ito. Palagay ko may mga talatang ganito sa Salita ng Diyos. Huwag masiraan ng loob kung may makita kang talata na gaya nito.

“Huwag ding mawala ang iyong interes sa mga bagay sa Kasulatan na hindi kasing-kahalaga ng mga saligang doktrina o katuruan. May napakadaling maalalang  talata sa Deuteronomio 29:29 na nagsasabing, “May mga bagay na sadyang inilihim ng Diyos nating si Yahweh. Ngunit ipinahayag ang kautusang ito upang sundin natin at ng ating mga anak magpakailanman.”

Sinabi ng isang tao kay Mark Twain, isang kilalang manunulat, “Ayoko ng Salita ng Diyos dahil napakaraming talata dito ang hindi ko maintindihan.” At sinabi ni Mark Twain, “Ang mga talata sa Salita ng Diyos na nakakapagpabagabag sa akin ay hindi ang mga talatang di ko maunawaan kundi ang mga talatang nauunawaan ko.”

May mga lihim na bagay na tanging sa Diyos lamang. Hindi niya ito ibinabahagi kaninoman. Ngunit may mga bagay na siguradong nais niyang gawin natin at maliwanag niya itong ibinigay sa atin kaya naman huwag kang mabagabag sa mga nakakalito at malalabong mga bagay, ang mga lihim na hindi ninais ng Diyos na ipaalam kaninoman.

Huwag kalilimutan na walang talata sa Salita ng Diyos ang puwedeng bigyang kahulugan sa sariling kakayahan lamang o hiwalay sa iba pang mga talata sa Kasulatan. Naaalala ninyo pa ba ang ating sauluhing talata? Ito ang ibig sabihin ni Pedro sa 2 Pedro 1:20 ng sabihin niyang, “Higit sa lahat, unawain ninyong walang makakapagpaliwanag ng alinmang propesiya sa Kasulatan sa sariling kakayahan.” Ang pinakamagandang komentaryo sa Salita ng Diyos ay ang Salita ng Diyos mismo. Maari mong bilhin ang lahat ng mga komentaryo at kasangkapang inirekomenda ko, ngunit huwag mong kalilimutan ito, lalo na kung binabasa mo ang Lumang Tipan. Kung ang Bagong Tipan ay nagbibigay ng komentaryo sa Lumang Tipan, tandaan na ang pinakamagandang komentaryo sa Salita ng Diyos ay ang Salita ng Diyos mismo. Basahin mo ang Kasulatan na may pagnanais na makakita ng katotohanan para maipamuhay at huwag lamang para madagdagan ang iyong kaalaman.

Sa kapareho ding kahulugan, tandaan na ang kaalaman sa Salita ng Diyos ay hindi isang kabutihan, ngunit kabutihan ang resulta ng pagsasabuhay ng mga kaalaman sa Salita ng Diyos. Sa kultura natin ngayon, mayroon tayong kaiisipan na ang kaalaman ay mabuting bagay. Kung marami kang nalalaman, iyan ay mabuti. May mga taong nagdadala ng ganitong kaisipan sa Kasulatan at hindi ito totoo. Ang kaalaman ay hindi isang kabutihan. Maging ang kaalaman sa Salita ng Diyos ay hindi kabutihan. Ang pagsasabuhay ng mga kaalaman, lalo na ang kaalaman sa Salita ng Diyos ang magpapabuti sa isang tao. Kaya naman, sa pagbukas mo ng Kasulatan, huwag ka lang magbasa ng Salita ng Diyos upang maging isa kang dalubhasa sa Salita ng Diyos. Lumapit ka kagaya ng sinabi ni Jesus. Lumapit kayo ng may pagnanais na gumawa, at sa pagsunod mo sa sinasabi ng Kasulatan, magkakaroon ka ng kaalaman na ito nga ay Salita ng Diyos. Ang pagsunod sa sinasabi ng Kasulatan ang magpapangyari sa Salita ng Diyos na isang kapangyarihan, isang totoong kapangyarihan sa iyong buhay. 

Heto ang isa pang napakahalagang prinsipyo, na nakatulong sa akin ng malaki lalo na sa pagbabasa ko ng Lumang Tipan. Sa pagbabasa mo ng Kasulatan, maghanap ka ng katotohanan, katotohanang maipapamuhay mo, at huwag kang maging abala sa uri ng panitikang ginamit sa pagpapahayag nito. Ito ang ibig kong sabihin. Kapag binanggit mo ang aklat ni Jonas bilang halimbawa, kaagad may taong nais makipagtalo kung kaya nga ba o hindi ng balyenang lumunok ng tao, na para bang ito ang buong mensahe ng aklat. Siyempre ang tunay na pinagtatalunan ay ito: ang aklat ni Jonas ay hindi maaring makasaysayan. Laging may magsasabing, “Hindi ito maaaring mangyari, maaaring isa lamang itong alamat. Hindi mo puwedeng paniwalaan na ito ay tunay na pangyayari.”

Ang aklat ni Jonas ay naglalaman ng dakilang katotohanan na maaari nating matutunan. Pagsapit natin sa aklat ni Jonas, nananabik ako tungkol sa katotohanang ituturo sa atin ng Diyos mula sa aklat na ito. Ito ang katotohanan tungkol sa maling palagay. Ang kuwento ni Jonas ay tungkol sa isang propeta na nasusuklam sa mga taga Nineveh dahil sila ay mga kaaway niya. Ipinakita ng Diyos kay Jonas na ang pagmamahal ng Diyos ay  abot hanggang sa kanyang mga kaaway – ang mga taga Nineveh. Ito ang mensahe ng aklat ni Jonas, pagtagumpayan ang maling palagay upang sa ganoon, makakagawa ang Diyos sa pamamagitan mo. Ito ay walang kinalaman sa balyenang lumulunok ng mga tao. 

Narinig ko ang isang tao na nagsabi, “Kung mapapaniwalaan ko na maililigtas ng Diyos ang makasalanang gaya ko, kaya ko ring paniwalaan na nilunok ni Jonas ang balyena.” Ito ay lubhang mabuti ngunit wala itong kinalaman sa totoong mensahe ng aklat ni Jonas. Pagdating mo sa aklat ni Jonas o kaya ay sa kuwento ni Adan at Eba, o ano pa mang kuwento sa Lumang Tipan, itanong mo ang mga tanong na ito: Ano ang sinasabi nito? Ano ang ibig nitong sabihin? Ano ang halaga nito sa akin? Diyos ko, anong katotohanan ang nais mong ituro sa akin sa Kasulatang ito?

Sa Salmo 119:160, may nakasulat tungkol sa Kasulatan. Ganito ang pagkakasabi nito. “Ang kabuuan ng iyong Salita ay katotohanan.” Ang ibig nitong sabihin sa akin ay, kung ikaw ay naghahanap ng katotohanan mula sa Kasulatan, hanapin mo ang kabuuan ng katotohanan. Ang ibig kong sabihin ay, tingnan mo ang malaking  larawan, kunin mo ang malaking katotohanan, ang punong katotohanan. Ano ang sinasabi ng Diyos? Ano ang kabuuan ng kanyang mensahe dito?

Sa kaparehong espiritu, sa pagbuklat mo ng mga aklat sa Salita ng Diyos, lalo na sa Bagong Tipan, hanapin mo ang tinatawag nating punong ideya. Ang mga aklat gaya ng Sulat sa mga Taga Roma at Hebreo ay mayroong kahanga-hangang punong ideya. Mayroon itong punong ideya na makikita mo sa buong aklat, mula sa unang mga salita hanggang sa huli. Ang Salita ng Diyos ay hindi pa nahahati sa kabanata at talata bago ang 13 siglo. Hinati-hati ito sa kabanata ng isang Romano Katolikong Kardinal na nagngangalang Caro. At sa 16 na siglo, hinati-hati naman ang mga kabanata sa talata. Ibig sabihin, hindi narinig ni Apostol Pablo ang 1 Corinto 10:13 dahil ng isulat niya ang sulat para sa mga Taga Corinto, hindi niya inakala na hahati-hatiin ang kanyang sulat sa mga kabanata at mga talata paglipas ng mga daang taon.

Kung minsan, ang mga kabanata at talata ay lubhang nakakatulong, lubhang nakakaginhawa. Ngunit minsan pinuputol nito ang tuloy-tuloy na takbo ng ating kaisipan na nagiging dahilan upang di natin makita ang katotohanang ninanais ipakita sa atin ng manunulat. Kaya naman, pilitin mong makuha ang punong ideya ng aklat. Lagi mong isaalang-alang ang kasamang kahulugan ng anumang talata ng Kasulatan. Isa sa pinakamahusay na paraan ng pagsisinungaling ay ang huwag ihayag ng tama ang katotohanan o kaya ay gamitin ang isang talata ng hindi ayon sa kasamang kahulugan nito o kaya naman ay huwag sabihin ng buo ang katotohanan. Ang kasulatan ay maaaring gamitin para patunayan ang anumang punto kung kukunin mo ang mga talata ng hindi ayon sa kasamang kahulugan nito. Kaya naman, laging isaalang-alang ang kasamang kahulugan ng mga talata ng Kasulatan.

Tandaan na ang Kasulatan ay ang Aklat na ginagamit ng Diyos para kausapin tayo. Lumapit ka sa aklat na ito na may kasamang panalangin. Yamang nais mong gawin ang itinuturo ng Aklat na ito, lumapit ka sa Aklat na ito kagaya ng ginawa ni Samuel, sinabi niya sa Diyos, “Magsalita ka Panginoon, ang iyong lingkod ay nakikinig.” Ibig sabihin nito, “Handa akong gawin ang anumang sabihin mo.” O kaya, lumapit ka gaya ni Thomas a Kempis na nagbubukas ng Salita ng Diyos na may ganitong panalangin, “Lahat nawa ng tinig ay huminto. Ikaw lamang Panginoon, tanging ikaw lamang, Mangusap ka sa akin.” Ibig sabihin nito, lahat ay magsitahimik. Magsalita ka sa akin Diyos ko. May mga tagong tagapaghikayat, napakaraming mga tinig ang tumatawag sa atin sa ngayon. Kailangan natin ang katahimikan at panahon na kasama lamang ang Diyos at manalanging gaya nito. “Lahat nawa ng tinig ay huminto, Diyos ko, Kausapin mo ako, at tanging ikaw lamang.”

Lahat ng mga impormasyong ito na ibinabahagi ko sa inyo tungkol sa Salita ng Diyos ay makapagbubukas ng inyong pang-unawa sa Salita ng Diyos. Ang panalangin ko ay sana matutunan mo ito at hawakan nito ang buhay mo.

Hanggang sa mga sandaling ito, binibigyan ka namin ng panimulang kaalaman tungkol sa Salita ng Diyos. Ano ba ang Salita ng Diyos? Paano pag-aaralan ang pinakamahalagang Aklat sa buong mundo? Kung nakaligtaan mo ang mga mahahalagang araling ito, tanungin mo ang namumuno o sinoman mula sa klase para tulungan kang maintindihan ang mga araling natalakay na.

Nais kong umpisahan ang pagsiyasat sa unang aklat ng Salita ng Diyos, ang aklat ng Genesis. Ang aklat ng Genesis ay tungkol sa mga pasimula. Ang salitang Genesis, ang pangalan ng aklat, ay kagaya ng salitang genetika. May kinalaman ito sa mga pasimula. Bakit inumpisahan ng Diyos ang Kanyang Salita sa pasasabi sa atin tungkol sa mga pasimula, ang mga pasimula ng mga bagay?

Sa aklat ng Genesis sinabi ng Diyos sa atin ang tungkol sa maraming bagay kung ano sila noon dahil nais niya na maunawaan din natin ang mga bagay na ito kung ano sila ngayon. Sa palagay ko, binigyan tayo ni Jesus ng susi para sa aklat ng Genesis. Sa aklat ng Mateo kabanata 13, lumapit kay Jesus ang mga tao at tinanong siya tungkol sa pag-aasawa. Nang tinanong nila si Jesus tungkol sa pag-aasawa, sinabi ni Jesus, Kung nais ninyong maintindihan kung ano ang pag-aasawa, bumalik kayo at pag-aralan kung ano ang pag-aasawa noon. Balikan ninyo si Moses, bumalik kayo sa Genesis, tanungin ninyo ito: Ano ba ang layunin ng Diyos ng lalangin niya ang tao, lalaki at babae? Pag-aralan ninyo kung ano ang pag-aasawa noon, sabi ni Jesus, at maiintindihan ninyo kung ano ang pag-aasawa ngayon. Para sa akin, ito ang susi sa aklat ng Genesis.

Naniniwala akong dapat nating pag-aralan ang Genesis mula sa ganyang pananaw. Ibat-ibang mga paksa ang tinatalakay sa aklat ng Genesis ayon sa kanilang pasimula. At habang pinag-aaralan mo ang mga paksang ito sa aklat ng Genesis, tanungin mo ito: Diyos ko, ano ang inilalarawan mo dito noon, upang mapahalagahan ko at maintindihan ito ngayon? Nais kong imungkahi sa iyo ang pangkalahatang ideya ng aklat ng Genesis mula sa ganyang pananaw.

Una sa lahat, sa aklat ng Genesis, magsasabi sa atin ang Diyos ng konti tungkol sa paglalang noon, upang maintindihan natin ang paglalang ngayon. Gaya ng nauna ko ng nabanggit, mayroong 1189 na kabanata sa Salita ng Diyos at tanging isa at kalahati ang tumatalakay sa paglalang. Minsan sa pakikipag-usap mo sa mga walang pananampalataya, maiisip mong tanging ang paglalang ang paksang tinatalakay ng Salita ng Diyos. Tinatalakay ng Salita ng Diyos ang paglalang sa isa at kalahating kabanata lamang. Maiksi lamang ang pagtalakay nito sa paglalang. Ngunit bakit kailangan nitong talakayin ang paglalang? Bakit kailangan pang sabihan tayo ng Diyos ng mga bagay tungkol sa paglalang?   

Sa aklat ng Genesis, naniniwala akong sinasabihan tayo ng Diyos ng konti lamang tungkol sa paglalang noon dahil alam ng Diyos, na balang araw, gaya ni David, mapagtatanto natin na kailangan natin ang gawa ng paglalang para sa ating sarili ngayon. Lubhang nagkasala si David kaya naman nanalangin siya ng ganito: “Isang pusong tapat sa aki’y likhain, bigyan mo, O Diyos, ng bagong damdamin.” Ang idinadalangin ni David sa Salmo 51:10 ay ganito: “Diyos ko, nais ko ng gawa ng paglalang sa aking puso. Kung hindi ka lilikha ng bagay na wala sa akin nang ako ay ipinanganak, paulit-ulit akong babagsak. Diyos ko, nais ko ng gawa ng paglalang.”

Nang magsalita si Jesus tungkol sa muling pagsilang, sinabi niya, “Kailangan mong muling maipanganak dahil ang ipinanganak sa laman ay laman lamang.” Nang magbigay ang mga alagad ng komentaryo ukol sa muling pagkapanganak, tinawag nila ang karanasang ito na paglalang. “Kung ang sinoman ay nakay Cristo Jesus, siya ay isa ng bagong nilalang. Ang mga lumang bagay ay lumipas na. Lahat ng bagay ay bago na.” Ang Diyos ay gumawa ng paglalang sa puso ng taong muling isinilang. Iyang ang paglalang sa ngayon. Kapag mapagtanto na natin na kailangan natin ang gawa ng paglalang, naniniwala akong nais ng Diyos na malaman natin na siya lamang ang makakagawa nito at kailangan nating  lumapit sa kanya para sa gawa ng paglalang. Naniniwala akong ito ang dahilan kung bakit sinabi sa atin ng Diyos ang tungkol sa paglalang noon. Ito ay upang mapahalagahan natin ang gawa ng paglalang ngayon.

Sa aklat ng Genesis may mga salita akong tutulong sa atin upang madali nating maalala ang pangkalahatang ideya nito. Sasabihin niya sa atin ang tungkol sa  mga nilalang noon at ganun din ang tungkol sa mga nilalang ngayon. Nais ng Diyos na maintindihan natin ang ating sarili. Kaya naman sa aklat ng Genesis, sinabihan niya tayo ng tungkol sa paglalang ng tao, kung ano siya dati. Marami siyang sinabi sa kalagayan ng tao noon na makakatulong sa atin na maintindihan ang ating sarili sa ngayon. Sa ikatlong kabanata ng Genesis, sinabi sa atin ng Diyos ang tungkol sa tinatawag nating krisis na tinatawag ng Salita ng Diyos na kasalanan. Ano ang ginawa ni Adan at Eba doon sa hardin? Kung pag-aaralan mo ang Genesis kabanata 3, hanapin mo ang mga katotohanan at tandaan mo na ang kabanatang  ito ay nagsasabi sa atin tungkol sa kasalanan, kung ano ito noon upang maintindihan natin ito ngayon.

Kaagad pagkatapos magkasala ni Adan at Eba, ang Diyos ay nagsimulang makipag-usap sa kanila, isang bagay na napakaganda. Sa ikatlong kabanata ng Genesis, makikita mo ang Diyos na naghahanap sa kanila at tinatanong sila: Nasaan kayo? Sino ang nagsabi sa inyo? Nakita mo, ang Diyos at tao ay nakikipag-usap sa isat-isa. Ganyan ang pakikipag-usap ng Diyos sa tao noon upang maintindihan natin ang pakikipag-usap sa Diyos ngayon. Dahil nabigo sila sa krisis ng kasalanan, may mga ibang kinalabasan. Sa ika-apat na kabanata ng Genesis, mayroon tayong pasimula ng di pagkakasundo, alitan sa pagitan ni Cain at Abel. Ang kwentong ito ay tungkol sa alitan noon upang maintindihan natin ang alitan ngayon. Ang alitan ang isa sa mga malaking suliranin natin ngayon. Nais ng Diyos na maintindihan natin ang alitan sa pagitan ng relasyon natin sa ibang mga bansa. Nais ng Diyos na maunawaan natin ang alitan ngayon. Iyan ang dahilan kung bakit sa Genesis 4, sinabi niya sa atin kung ano ang alitan noon.

Mula kabanata 6 hanggang 9 ng Genesis, sasabihin sa atin ng Diyos ang tungkol sa mga kalamidad noon upang maintindihan natin ang mga kalamidad ngayon. Sinira ng Diyos ang buong mundo. Tinatawag itong “Ang Baha.” Sa kabanata 6 hanggang 9, ng Genesis, mababasa mo ang kuwento ni Noe at ang Baha. Dito natin matutuklasan na ang pinakamagandang komentaryo ng Salita ng Diyos ay ang Salita ng Diyos mismo.

Binibigyan tayo ng Bagong Tipan ng komentaryo tungkol sa kuwento ni Noe at ng Baha. Dalawang beses nagkomento si Jesus tungkol dito at inihalintulad niya dito ang kanyang pangalawang pagparito. Ang apostol na sumulat sa aklat ng Hebreo ay nagsabi na ito ay larawan ng pananampalataya. Ang sumulat ng Hebreo ay nakapokus sa pananampalataya ni Noe at sinabi niyang ito ang aral na matututunan mula sa kuwento ng kalamidad. Inihalintulad ito ni Apostol Pedro sa kaligtasan. Sinabi niya na binuksan ni Noe ang arko sa mga tao at nagsabing, “Maaari kayong pumasok sa arko at maligtas.” Ito ay magandang simbolo. Ito ay napakagandang larawan ng tinatawag nating kaligtasan ngayon. At sa pagpapatuloy mo sa pagbabasa ng tungkol kay Noe at ng Baha, binabasa mo ang tungkol sa kalamidad noon. Tanungin mo ito sa iyong sarili: Ano ang inilalarawan nito ngayon? Ano ang nais ng Diyos na maunawaan ko ngayon? Naniniwala akong makikita mo ang pagsasabuhay sa kwentong ito.

Sa aklat din ng Genesis, makikita mo ang tipan sa pagitan ng Diyos at ng tao. Makikita mo ang Diyos na bumababa sa tao upang makipagtipan sa kaya. Nangyayari ito sa buong Salita ng Diyos. Nang makita ni Jesus ang mga apostol, sinabi niya, “Sumunod kayo sa akin at gagawin ko kayong… Sumunod kayo sa akin. Iyan ang bahagi mo. Gagawin kitang..ito ang bahagi ko.” Ito ay isang tipan. Ito ay isang kasunduan. Gumawa ang Diyos ng ganyang kasunduan sa atin. Ito ang ibig sabihin ng salitang Lumang Tipan, Lumang kasunduan. At ang Bagong Tipan ay nangangahulugang Bagong kasunduan. Ang Lumang Tipan ay: Paniwalaan mo ako kapag sinabi ko sa iyo na gagawa ako ng isang bagay tungkol sa hiwalayan sa pagitan ng Diyos at tao, dahil si Jesus ay darating.” Ang Bagong Tipan ay: Paniwalaan mo ako kapag sinabi ko sa iyong may ginawa ako tungkol sa hiwalayan ng Diyos at tao, dahil dumating na si Jesus. Nais ng Diyos na makipagtipan tayo sa kanya ng Tipan ng Pananampalataya. Ang tipan noon upang maunawaan ang tipan ngayon. Nangyari ito sa aklat ng Genesis kabanata 9 sa huling bahagi ng kwento ng Baha. 

Sa ika-labing isang kabanata ng Genesis, mayroon tayong kawili-wiling kuwento. Makikita mo ang mga taong nagsasama-sama. Tumingin ang Diyos mula sa langit at nagsabi, “Tingnan ninyo ang mga tao, pinagsasama-sama nila ang kanilang mga teknolohiya at kaalaman. Kung sila ay magkakaisa, walang bagay ang hindi nila magawa.” Kaya naman sinabi ng Diyos, “Bababa ako at paghihiwa-hiwalayin ko sila.” Kaya naman bumaba sila at pinaghiwalay sila. Sa kuwento ng Tore ng Babel, ano ang nais ilarawan ng Diyos noon at kung ano ito ngayon? Sa palagay ko may ipinapakita siya sa atin na lubhang makabuluhan. Tila ba, sa nakalipas na daan-daang taon, pinipigilan ng Diyos ang mga tao na magsama-sama at pagsasama-samahin ang kanilang kaalaman at teknolohiya. Kusang ginulo niya ang mga ito. Iniba-iba niya ang mga wika upang hindi sila makapag-usap. Hindi ba kawili-wili na sa nakalipas na ilang daang taon, 2000 taon, tila ba pinayagan na ng Diyos ang mga tao na magsama-sama at magkaisa. Pinag-isa ng komunikasyon, transportasyon at teknolohiya ang mundo.  Halos lahat na ng bagay ay ginagamitan na ng tao ng teknolohiya. Mayroong kapangyarihan ang tao upang sirain ang kanyang sarili ng napakaraming beses dahil sa kanyang kaalaman.

Sa Inibersidad ng Princeton, noong panahon ng Pangalawang Digmaang Pandaigdig, may departamento dito na kung saan ang mga matatalinong mga tao ay nagsama-sama upang buuin ang bomba atomika. Sa gayon, kapag ang teknolohiya ay pinagsamasama, magreresulta ito ng mga kahanga-hangang bagay. Kawili-wiling malaman na sa aklat ng Genesis, nang magsimulang magsama-sama ang mga tao, sinabi ng Diyos, “Itigil ninyo iyan. May nais muna akong ipagawa sa inyo.” At tinawag nga niya at inatasan si Abraham, at mayroon tayong 2000 taong kasaysayan tungkol dito. Pagkatapos, sinabi ng Diyos, “O sige, magsama-sama na kayo at gawin na ninyo ang nais ninyo.” Maari bang ang mundo ay umiinog ng pababa o pataas, depende sa iyong pilosopiya, dahil pinayagan na ng Diyos ang taong magsama-sama. Ano ang sinasabi ng Diyos sa atin sa ika-labing-isang kabanata ng Genesis noon at ngayon?

Pagsapit mo sa Genesis kabanata 12, may makikilala kang tatlong mga tauhan: si Abraham, Jacob, at Jose. Napakaraming  sinabi sa atin ng Diyos sa Kasulatan sa pamamagitan ng pag-aaral sa mga tauhan nito. Nais ng Diyos na maunawaan natin ang pananampalataya. Napakahalaga ng pananampalataya, kaya naman sinabi sa atin ng Diyos ang kuwento ng taong nagngangalang Abraham. Nais ng Diyos na maintindihan natin  ang tinatawag natin ngayon na pagkakakilanlang panganib, kaya naman sinabi niya sa atin ang kwento ng taong nagngangalang Jacob. Nais ng Diyos na malaman nating siya ang namamahala, na siya ay may hawak sa lahat ng pangyayari sa ating buhay kaya naman sinabi niya sa atin ang kuwento ng taong nagngangalang Jose.

Ito ang pangkalahatang ideya ng aklat ng Genesis. At habang binabasa mo ang aklat na ito, hanapin mo ang mga bagay-bagay noon. Sa tuwing makikita mo ang aklat ng Genesis na naglalarawan ng mga bagay-bagay noon, tanungin mo ang iyong sarili: Ano ang sinasabi ng Diyos sa akin ngayon? Ano ang nais ng Diyos na matutunan ko ngayon?

Ngayon, sinisimulan na natin ang pag-aaral ng Salita ng Diyos. Nais kong hamunin kayo na gawin ang tatlong bagay: Una, siguruhin ninyong huwag makaligtaan ang mga araling ito at gamitin ninyo ang inyong sasaguting aklat, at sauluhin ang lingguhang talata. Pangalawa, anyayahan ninyo ang inyong mga kaibigan at pamilya na samahan tayo sa napakahalagang aralin sa Salita ng Diyos. Panghuli, umpisahan ninyo ngayon, kung di pa ninyo sinisimulan, basahin ninyo ang aklat ng Genesis at alalahaning tanungin ang inyong sarili ng mga katanungang ito: Ano ang sinasabi nito? Ano ang kahulugan nito? At ano ang halaga nito sa akin o kaya ay ano ang sinasabi ng Diyos sa akin ukol sa aking natututunan?

Mungkahing Pagtatapos:

Madalas kutyain ng mga walang pananampalata ang Salita ng Diyos at sinasabi nilang, “Papaano magiging angkop ang Salita ng Diyos sa panahon natin ngayon?” Malamang hindi pa nila nababasa o napag-aaralan kahit ang aklat ng Genesis lang. Gaya ng natutunan natin, sinasabi sa atin ng Diyos ang mga bagay noon upang matutunan natin ang mga ito ngayon. Hangad ko na kayo ay napagpala ng ating pag-aaral at planuhing muli na samahan kami sa susunod na pagkakataon sa pagsisimula ng pag-aaral natin sa aklat ng Genesis.

Ibahagi ang post na ito sa iyong mga network: