Categories
Uncategorized

Papaano Pag-aralan Ang Salita Ng Diyos?

Mungkahing Panimula:

Maligayang pakikinig sa ating programang Mini Bible College. Nais mo ba talagang pag-aralan ang Salita ng Diyos? Sa araw na ito, matututunan natin na ang mga epektibong pag-aaral ng Salita ng Diyos at kinabibilangan ito  ng tatlong maingat na mga hakbang: Pagmamasid, Pagbibigay kahulugan, Pagsasabuhay.  Salamat sa ating Diyos at binigyan na naman tayo ng pagkakataon upang ipagpatuloy ang pag-aaralan sa Salita ng Diyos. Ipagpapatuloy natin ang ating espesyal na pag-aaral at salamat sa Diyos sa pagkakataong ito para pag-aralan ang kanyang Salita. Dinisenyo ang pag-aaral na ito upang mas maintindihan mo ang Salita ng Diyos. Ang klaseng ito  at ang programang Mini Bible College ay nag-aalok sa iyo ng pagkakataon na pag-aralan ang Banal na Kasulatan gaya ng isang kursong ibinibigay sa isang Seminaryo. Heto na ang ating guro na si Pator Dick Woordward sa saling tagalog na ihahatid sa atin ni Pator John Hallig. Pakinggan natin ang pangatlong aralin na pinamagatang, Papaano Pag-aaralan ang Salita ng Diyos.

KABUUAN:

Sa pag-aaral na ito, nais ko munang bumanggit ng ilan pang mga bagay tungkol sa Salita ng Diyos na alam kong magbubukas sa iyong pang-unawa sa pinakamahalagang aklat sa buong mundo. Maligayang pakikinig sa ating programang Minibible College, ito ang klase na kung saan pag-aaralan natin ang nilalaman ng buong Salita ng Diyos.Nag-uumpisa pa lamang tayo sa ating pag-aaral kaya naman planuhin ninyong samahan kami sa bawat klase sa ganitong oras at anyayahan ninyo ang iba para samahan tayo sa ating klase habang magkasama nating pinag-aaralan ang Salita ng Diyos at maligayang pakikinig sa lahat na sumama  sa atin.

Una sa lahat nais kong magsalita tungkol sa kung papaano pag-aralan ang Salita ng Diyos. Palagay ko kailangang matutunan ng mga tao kung papaano pag-aralan ang Salita ng Diyos. Mayroon tayong tatlong hakbang sa pag-aaral ng Salita ng Diyos at ang tatlong hakbang na ito ay maaring tawaging pagmamasid, pagbibigay kahulugan, at pagsasabuhay.

Ang pagmamasid ay  nagtatanong ng ganito: Ano ang sinasabi nito? Ang ibig sabihin, kapag ikaw ay nasa isang aklat, kabanata, o talata ng Salita ng Diyos, nais mong itanong ang katanungang, “Ano ang sinasabi nito?”

Ang pangalawang tanong ay nasa ilalim ng pagbibigay kahulugan. Ito ay may ganitong katanungan, “Ano ang ibig sabihin nito?”

Ang pangatlong tanong na nais mong makasanayang tanungin ay nasa ilalim ng pagsasabuhay at ang tanong ay ganito, “Ano ang saysay o halaga nito sa akin?”

Ito ay tunay ngang napakasimple. Pagmamasid, Ano ang sinasabi nito? Naalala ko ang isang lalaki na nakasama ko sa pag-aaral ng Salita ng Diyos, ilang taon na ang nakalipas. Lagi siyang nagbabasa ng mga talata sa Kasulatan, at tuwing magtatanong ako sa mga kasama namin kung ano ang kahulugan ng isang talata, ang lalaking ito ay titingin sa talata at pagkatapos ay titingin sa akin at sasabihing, “Naniniwala akong ang kahulugan nito ay ang mismong sinasabi nito.” Lagi siyang tama, dahil anumang talata sa Kasulatan, anumang aklat, anumang kabanata, laging ang kahulugan nito ay ang mismong sinasabi nito. Siyempre, ang totoong katanungan ay, ano ang sinasabi nito? Ito ang pinakamahalaga sa ating tatlong mga katanungan.  Ano ang sinasabi nito? At pagnakuha mo na ang tugon sa tanong na ito, hindi na magiging mahirap alamin ang kahulugan nito maliban na lamang kung ayaw mo talagang malaman ang ibig nitong sabihin. Siyempre, ang pinakananais natin sa pag-aaral na ito ay ang pangatlong katanungan: Ano ang saysayo halaga nito sa akin?  

Ang pag-aaral natin ay hindi akademikong pag-aaral. Hindi namin kayo ginagawang dalubhasa sa Salita ng Diyos. Ang hangarin namin sa pag-aaral na ito ay ang akayin kayo sa mga talata ng Kasulatan na magpapakita sa inyo ng kalooban ng Diyos sa inyong araw-araw na buhay. Kami ay interesado sa pagsasabuhay ng nauukol na espirituwal na mensahe ng mga aklat, mga kabanata, at mga talata ng Kasulatan.

Kapag nakarating ka na sa bahagi na tinatawag na pagsasabuhay, kailangan mong tanungin ang iyong sarili ng ilang mga katanungan gaya nito: Mayroon bang mga halimbawa na susundan? Mayroon bang mga babala na dapat intindihin? Mayroon bang mga utos na dapat sundin? Mayroon bang mga kasalanan na dapat iwasan? Mayroon bang mga bagong katotohanan tungkol sa Diyos o tungkol kay Jesu-Cristo? Mayroon bang mga bagong katotohanan tungkol sa aking sariling buhay? May mga salita bang nagbibigay hamon o inspirasyon, kaaliwan at panghihikayat? May mga tanong bang di ko kayang sagutin? May mga talata ba na kaugnay ng talatang ito. Makakatulong sa iyo ang mga tanong na ito upang malaman mo ang ilan sa mga pagsasabuhay ng Kasulatan sa iyong buhay habang pinag-aaralan mo ito.

Nais kong ibahagi, sa aking mga huling pananalita tungkol sa Salita ng Diyos, ang tinatawag naming mga patakaran para sa pag-aaral ng Salita ng Diyos. May mga patakaran at patnubay para sa lahat ng bagay, at may patakaran at patnubay sa pag-aaral ng Salita ng Diyos. Sa seminaryo, mayroon silang napakahalagang salita. Tinatawag nila itong “Hermeneutics.” Hindi natin gagamitin ang salitang ito. Tatawagin lang natin ito na mga patakaran para sa pag-aaral ng Salita ng Diyos.

Heto ang isang patakaran. Sa isang talata sa Kasulatan, tandaan, mayroon lamang itong isang pakahulugan ngunit may libong pagsasabuhay. Ang pagsasabuhay ay iba sa pakahulugan. Sa pakahulugan, mayroon lamang isa at kailangan mong maging mapagpakumbaba tungkol dito, lalo na kung ang ibang mga tao ay hindi sang-ayon sa iyo. Ngunit sa pagsasabuhay, maaaring gamitin ng Banal na Espiritu ng libong paraan ang Kasulatan sa iyong buhay. 

Yamang ang Kasulatan ay aklat tungkol kay Cristo, kailangang hanapin mo si Cristo sa binabasa mong Kasulatan. Kung inaaral mo ang Lumang Tipan, alalahanin mo na ikaw ay naghahanap ng mga halimbawa at mga babala. May kahulugan kung bakit ang unang 17 aklat sa Lumang Tipan ay mga kasaysayan. Napakaraming kasaysayan sa Aklat ng Kautusan at sa Aklat ng mga Hula. Tatandaan na habang binabasa mo ang kasaysayan sa Lumang Tipan at sa nag-iisang aklat ng Kasaysayan sa Bagong Tipan, maghanap ka ng mga halimbawa at mga babala. Ang mga makasaysayang pangyayari sa Salita ng Diyos ay naglalaman din ng alegorikong kabuluhan. Ang nais kong sabihin dito ay, sa Galacia kabanata 4, talata 22 hanggang 24, sinabi ni Apostol Pablo, “Si Abraham ay may dalawang anak na lalaki, bagay na isang alegorya.” Walang sinoman ang mag-aalinlangan na ito ay ayon sa kasaysayan. Si Abraham ay may dalawang anak na lalaki – si Ismael at Isaac. Si Ismael ang naging ama ng mga Arabo. Si Isaac naman ang naging ama ng mga Judio. May mga Arabo at Judio sa Banal na Lupain hanggang sa ngayon. Ito ay kasaysayan.

Sinabi ni Apostol Pablo, Si Abraham ay may dalawang anak na lalaki. Ito ay isa ring alegorya.” Naniniwala akong, ipinapakita niya bilang halimbawa at prinsipiyo, na sa Salita ng Diyos, ang kuwento ay maaaring makasaysayan, at maari rin itong naglalaman ng alegorikong kabuluhan. Nang sinabi ni Apostol Pablo na ang lahat ng mga bagay na ito ay nangyari sa kanila bilang halimbawa, ginamit ni Pablo ang Griyegong salita na ang kahulugan ay halimbawa. Ito ay salitang kagaya ng salitang “kauri”. Ang sinasabi niya ay,  nangyari ang lahat ng mga ito bilang halimbawa o alegorya. Kaya naman, tuwing babasahin mo ang mga aklat ng Kasaysayan sa Lumang Tipan, bilang karagdagan sa pag-aaral mo ng kasaysayan, hanapin mo ang mga alegorya o mga halimbawa o kaya ay mga babala.

Isa pang patakaran para sa pag-aaral ng Salita ng Diyos ay,  laging bigyang kahulugan ang mga malalabo o nakakalitong mga talata gamit ang mga talata na may malilinaw na kahulugan. Maraming mga talata sa Kasulatan ang mahirap maunawaan. May mga talata din na madaling maintindihan. Laging bigyang kahulugan ang mga nakakalitong talata gamit ang mg talatang malinaw ang kahulugan.

Isa pang patakaran para sa pag-aaral ng Salita ng Diyos ay, huwag mong basahin ang talata ng Kasulatan ng mayroon ka nang gawang kahulugan sa iyong isipan. Basahin natin ang kasulatan ng may bukas na isip para sa katotohanang ituturo sa atin ng Diyos.

Bilang isang pastor, nagbahagi ako ng mga talata sa isang babae na may problema at sinabi niya sa akin, “Pastor huwag mo akong lituhin sa mga Kasulatan. Buo na ang aking isip.” May mga taong nagbabasa ng Kasulatan kagaya nito. Buo na ang kanilang kaisipan. Lubhang napakahirap sa Diyos na ipakita sa iyo ang sinasabi ng Kasulatan, ano ang kahulugan nito at ano ang halaga nito sa iyo kung ang iyong isip ay sarado o buo na.

Isa pang mahalagang prinsipiyo sa pagbabasa ng Kasulatan, lalong lalo na kung nagtuturo ka nito, ay ito: pagkatapos mong matutunan ang kahulugan ng isang talata, tanungin mo ang iyong sarili kung nais mo itong sundin bago ituro sa iba.

Heto pa ang isa. Laging tatandaan na ang Diyos ay nangungusap sa atin sa pamamagitan ng kanyang Salita, kaya naman maging maingat sa pagbabasa sa Salita ng Diyos, laging hingin sa Diyos na ihayag sa iyo ang mga bagay-bagay sa pamamagitan ng Banal na Espiritu. Ganito ito sinabi ng isang manunulat ng himno. “Buksan mo ang aking mga mata upang makita ko ang mga katotohanang inilaan mo para sa akin.” Ganito ka dapat lumapit sa Kasulatan, hindi akademiko, hindi kagaya ng isang dalubhasa, hindi bilang isang dalubhasa sa Salita ng Diyos kundi nais mong makipag-usap sa Diyos at mabuksan ang iyong isip at puso upang makausap ka Niya. Ganito ang magandang panalangin bago ka magbasa ng Kasulatan: “Buksan mo ang aking mga mata upang makita ko ang mga katotohanang inilaan mo para sa akin, sa oras na ito, sa araw na ito.” Ito ang magandang paraan ng paglapit sa Kasulatan.

Maging handa kang tanggapin na may mga talata sa Salita ng Diyos na hindi mo maunawaan, kagaya ng talata sa 1 Pedro 3:19. Kamakailan lang tiningnan ko ito sa komentaryong isinulat ni Martin Luther. Sinabi ni Martin Luther, “Walang sinoman ang nakakaalam sa kahulugan ng talatang ito.” Naisip ko: Ito ay nakakapagpalubag ng loob. Masaya ako na may isang taong tapat na nagsabing walang sinoman ang nakakaunawa sa kahulugan ng talatang ito. Palagay ko may mga talatang ganito sa Salita ng Diyos. Huwag masiraan ng loob kung may makita kang talata na gaya nito.

“Huwag ding mawala ang iyong interes sa mga bagay sa Kasulatan na hindi kasing-kahalaga ng mga saligang doktrina o katuruan. May napakadaling maalalang  talata sa Deuteronomio 29:29 na nagsasabing, “May mga bagay na sadyang inilihim ng Diyos nating si Yahweh. Ngunit ipinahayag ang kautusang ito upang sundin natin at ng ating mga anak magpakailanman.”

Sinabi ng isang tao kay Mark Twain, isang kilalang manunulat, “Ayoko ng Salita ng Diyos dahil napakaraming talata dito ang hindi ko maintindihan.” At sinabi ni Mark Twain, “Ang mga talata sa Salita ng Diyos na nakakapagpabagabag sa akin ay hindi ang mga talatang di ko maunawaan kundi ang mga talatang nauunawaan ko.”

May mga lihim na bagay na tanging sa Diyos lamang. Hindi niya ito ibinabahagi kaninoman. Ngunit may mga bagay na siguradong nais niyang gawin natin at maliwanag niya itong ibinigay sa atin kaya naman huwag kang mabagabag sa mga nakakalito at malalabong mga bagay, ang mga lihim na hindi ninais ng Diyos na ipaalam kaninoman.

Huwag kalilimutan na walang talata sa Salita ng Diyos ang puwedeng bigyang kahulugan sa sariling kakayahan lamang o hiwalay sa iba pang mga talata sa Kasulatan. Naaalala ninyo pa ba ang ating sauluhing talata? Ito ang ibig sabihin ni Pedro sa 2 Pedro 1:20 ng sabihin niyang, “Higit sa lahat, unawain ninyong walang makakapagpaliwanag ng alinmang propesiya sa Kasulatan sa sariling kakayahan.” Ang pinakamagandang komentaryo sa Salita ng Diyos ay ang Salita ng Diyos mismo. Maari mong bilhin ang lahat ng mga komentaryo at kasangkapang inirekomenda ko, ngunit huwag mong kalilimutan ito, lalo na kung binabasa mo ang Lumang Tipan. Kung ang Bagong Tipan ay nagbibigay ng komentaryo sa Lumang Tipan, tandaan na ang pinakamagandang komentaryo sa Salita ng Diyos ay ang Salita ng Diyos mismo. Basahin mo ang Kasulatan na may pagnanais na makakita ng katotohanan para maipamuhay at huwag lamang para madagdagan ang iyong kaalaman.

Sa kapareho ding kahulugan, tandaan na ang kaalaman sa Salita ng Diyos ay hindi isang kabutihan, ngunit kabutihan ang resulta ng pagsasabuhay ng mga kaalaman sa Salita ng Diyos. Sa kultura natin ngayon, mayroon tayong kaiisipan na ang kaalaman ay mabuting bagay. Kung marami kang nalalaman, iyan ay mabuti. May mga taong nagdadala ng ganitong kaisipan sa Kasulatan at hindi ito totoo. Ang kaalaman ay hindi isang kabutihan. Maging ang kaalaman sa Salita ng Diyos ay hindi kabutihan. Ang pagsasabuhay ng mga kaalaman, lalo na ang kaalaman sa Salita ng Diyos ang magpapabuti sa isang tao. Kaya naman, sa pagbukas mo ng Kasulatan, huwag ka lang magbasa ng Salita ng Diyos upang maging isa kang dalubhasa sa Salita ng Diyos. Lumapit ka kagaya ng sinabi ni Jesus. Lumapit kayo ng may pagnanais na gumawa, at sa pagsunod mo sa sinasabi ng Kasulatan, magkakaroon ka ng kaalaman na ito nga ay Salita ng Diyos. Ang pagsunod sa sinasabi ng Kasulatan ang magpapangyari sa Salita ng Diyos na isang kapangyarihan, isang totoong kapangyarihan sa iyong buhay. 

Heto ang isa pang napakahalagang prinsipyo, na nakatulong sa akin ng malaki lalo na sa pagbabasa ko ng Lumang Tipan. Sa pagbabasa mo ng Kasulatan, maghanap ka ng katotohanan, katotohanang maipapamuhay mo, at huwag kang maging abala sa uri ng panitikang ginamit sa pagpapahayag nito. Ito ang ibig kong sabihin. Kapag binanggit mo ang aklat ni Jonas bilang halimbawa, kaagad may taong nais makipagtalo kung kaya nga ba o hindi ng balyenang lumunok ng tao, na para bang ito ang buong mensahe ng aklat. Siyempre ang tunay na pinagtatalunan ay ito: ang aklat ni Jonas ay hindi maaring makasaysayan. Laging may magsasabing, “Hindi ito maaaring mangyari, maaaring isa lamang itong alamat. Hindi mo puwedeng paniwalaan na ito ay tunay na pangyayari.”

Ang aklat ni Jonas ay naglalaman ng dakilang katotohanan na maaari nating matutunan. Pagsapit natin sa aklat ni Jonas, nananabik ako tungkol sa katotohanang ituturo sa atin ng Diyos mula sa aklat na ito. Ito ang katotohanan tungkol sa maling palagay. Ang kuwento ni Jonas ay tungkol sa isang propeta na nasusuklam sa mga taga Nineveh dahil sila ay mga kaaway niya. Ipinakita ng Diyos kay Jonas na ang pagmamahal ng Diyos ay  abot hanggang sa kanyang mga kaaway – ang mga taga Nineveh. Ito ang mensahe ng aklat ni Jonas, pagtagumpayan ang maling palagay upang sa ganoon, makakagawa ang Diyos sa pamamagitan mo. Ito ay walang kinalaman sa balyenang lumulunok ng mga tao. 

Narinig ko ang isang tao na nagsabi, “Kung mapapaniwalaan ko na maililigtas ng Diyos ang makasalanang gaya ko, kaya ko ring paniwalaan na nilunok ni Jonas ang balyena.” Ito ay lubhang mabuti ngunit wala itong kinalaman sa totoong mensahe ng aklat ni Jonas. Pagdating mo sa aklat ni Jonas o kaya ay sa kuwento ni Adan at Eba, o ano pa mang kuwento sa Lumang Tipan, itanong mo ang mga tanong na ito: Ano ang sinasabi nito? Ano ang ibig nitong sabihin? Ano ang halaga nito sa akin? Diyos ko, anong katotohanan ang nais mong ituro sa akin sa Kasulatang ito?

Sa Salmo 119:160, may nakasulat tungkol sa Kasulatan. Ganito ang pagkakasabi nito. “Ang kabuuan ng iyong Salita ay katotohanan.” Ang ibig nitong sabihin sa akin ay, kung ikaw ay naghahanap ng katotohanan mula sa Kasulatan, hanapin mo ang kabuuan ng katotohanan. Ang ibig kong sabihin ay, tingnan mo ang malaking  larawan, kunin mo ang malaking katotohanan, ang punong katotohanan. Ano ang sinasabi ng Diyos? Ano ang kabuuan ng kanyang mensahe dito?

Sa kaparehong espiritu, sa pagbuklat mo ng mga aklat sa Salita ng Diyos, lalo na sa Bagong Tipan, hanapin mo ang tinatawag nating punong ideya. Ang mga aklat gaya ng Sulat sa mga Taga Roma at Hebreo ay mayroong kahanga-hangang punong ideya. Mayroon itong punong ideya na makikita mo sa buong aklat, mula sa unang mga salita hanggang sa huli. Ang Salita ng Diyos ay hindi pa nahahati sa kabanata at talata bago ang 13 siglo. Hinati-hati ito sa kabanata ng isang Romano Katolikong Kardinal na nagngangalang Caro. At sa 16 na siglo, hinati-hati naman ang mga kabanata sa talata. Ibig sabihin, hindi narinig ni Apostol Pablo ang 1 Corinto 10:13 dahil ng isulat niya ang sulat para sa mga Taga Corinto, hindi niya inakala na hahati-hatiin ang kanyang sulat sa mga kabanata at mga talata paglipas ng mga daang taon.

Kung minsan, ang mga kabanata at talata ay lubhang nakakatulong, lubhang nakakaginhawa. Ngunit minsan pinuputol nito ang tuloy-tuloy na takbo ng ating kaisipan na nagiging dahilan upang di natin makita ang katotohanang ninanais ipakita sa atin ng manunulat. Kaya naman, pilitin mong makuha ang punong ideya ng aklat. Lagi mong isaalang-alang ang kasamang kahulugan ng anumang talata ng Kasulatan. Isa sa pinakamahusay na paraan ng pagsisinungaling ay ang huwag ihayag ng tama ang katotohanan o kaya ay gamitin ang isang talata ng hindi ayon sa kasamang kahulugan nito o kaya naman ay huwag sabihin ng buo ang katotohanan. Ang kasulatan ay maaaring gamitin para patunayan ang anumang punto kung kukunin mo ang mga talata ng hindi ayon sa kasamang kahulugan nito. Kaya naman, laging isaalang-alang ang kasamang kahulugan ng mga talata ng Kasulatan.

Tandaan na ang Kasulatan ay ang Aklat na ginagamit ng Diyos para kausapin tayo. Lumapit ka sa aklat na ito na may kasamang panalangin. Yamang nais mong gawin ang itinuturo ng Aklat na ito, lumapit ka sa Aklat na ito kagaya ng ginawa ni Samuel, sinabi niya sa Diyos, “Magsalita ka Panginoon, ang iyong lingkod ay nakikinig.” Ibig sabihin nito, “Handa akong gawin ang anumang sabihin mo.” O kaya, lumapit ka gaya ni Thomas a Kempis na nagbubukas ng Salita ng Diyos na may ganitong panalangin, “Lahat nawa ng tinig ay huminto. Ikaw lamang Panginoon, tanging ikaw lamang, Mangusap ka sa akin.” Ibig sabihin nito, lahat ay magsitahimik. Magsalita ka sa akin Diyos ko. May mga tagong tagapaghikayat, napakaraming mga tinig ang tumatawag sa atin sa ngayon. Kailangan natin ang katahimikan at panahon na kasama lamang ang Diyos at manalanging gaya nito. “Lahat nawa ng tinig ay huminto, Diyos ko, Kausapin mo ako, at tanging ikaw lamang.”

Lahat ng mga impormasyong ito na ibinabahagi ko sa inyo tungkol sa Salita ng Diyos ay makapagbubukas ng inyong pang-unawa sa Salita ng Diyos. Ang panalangin ko ay sana matutunan mo ito at hawakan nito ang buhay mo.

Hanggang sa mga sandaling ito, binibigyan ka namin ng panimulang kaalaman tungkol sa Salita ng Diyos. Ano ba ang Salita ng Diyos? Paano pag-aaralan ang pinakamahalagang Aklat sa buong mundo? Kung nakaligtaan mo ang mga mahahalagang araling ito, tanungin mo ang namumuno o sinoman mula sa klase para tulungan kang maintindihan ang mga araling natalakay na.

Nais kong umpisahan ang pagsiyasat sa unang aklat ng Salita ng Diyos, ang aklat ng Genesis. Ang aklat ng Genesis ay tungkol sa mga pasimula. Ang salitang Genesis, ang pangalan ng aklat, ay kagaya ng salitang genetika. May kinalaman ito sa mga pasimula. Bakit inumpisahan ng Diyos ang Kanyang Salita sa pasasabi sa atin tungkol sa mga pasimula, ang mga pasimula ng mga bagay?

Sa aklat ng Genesis sinabi ng Diyos sa atin ang tungkol sa maraming bagay kung ano sila noon dahil nais niya na maunawaan din natin ang mga bagay na ito kung ano sila ngayon. Sa palagay ko, binigyan tayo ni Jesus ng susi para sa aklat ng Genesis. Sa aklat ng Mateo kabanata 13, lumapit kay Jesus ang mga tao at tinanong siya tungkol sa pag-aasawa. Nang tinanong nila si Jesus tungkol sa pag-aasawa, sinabi ni Jesus, Kung nais ninyong maintindihan kung ano ang pag-aasawa, bumalik kayo at pag-aralan kung ano ang pag-aasawa noon. Balikan ninyo si Moses, bumalik kayo sa Genesis, tanungin ninyo ito: Ano ba ang layunin ng Diyos ng lalangin niya ang tao, lalaki at babae? Pag-aralan ninyo kung ano ang pag-aasawa noon, sabi ni Jesus, at maiintindihan ninyo kung ano ang pag-aasawa ngayon. Para sa akin, ito ang susi sa aklat ng Genesis.

Naniniwala akong dapat nating pag-aralan ang Genesis mula sa ganyang pananaw. Ibat-ibang mga paksa ang tinatalakay sa aklat ng Genesis ayon sa kanilang pasimula. At habang pinag-aaralan mo ang mga paksang ito sa aklat ng Genesis, tanungin mo ito: Diyos ko, ano ang inilalarawan mo dito noon, upang mapahalagahan ko at maintindihan ito ngayon? Nais kong imungkahi sa iyo ang pangkalahatang ideya ng aklat ng Genesis mula sa ganyang pananaw.

Una sa lahat, sa aklat ng Genesis, magsasabi sa atin ang Diyos ng konti tungkol sa paglalang noon, upang maintindihan natin ang paglalang ngayon. Gaya ng nauna ko ng nabanggit, mayroong 1189 na kabanata sa Salita ng Diyos at tanging isa at kalahati ang tumatalakay sa paglalang. Minsan sa pakikipag-usap mo sa mga walang pananampalataya, maiisip mong tanging ang paglalang ang paksang tinatalakay ng Salita ng Diyos. Tinatalakay ng Salita ng Diyos ang paglalang sa isa at kalahating kabanata lamang. Maiksi lamang ang pagtalakay nito sa paglalang. Ngunit bakit kailangan nitong talakayin ang paglalang? Bakit kailangan pang sabihan tayo ng Diyos ng mga bagay tungkol sa paglalang?   

Sa aklat ng Genesis, naniniwala akong sinasabihan tayo ng Diyos ng konti lamang tungkol sa paglalang noon dahil alam ng Diyos, na balang araw, gaya ni David, mapagtatanto natin na kailangan natin ang gawa ng paglalang para sa ating sarili ngayon. Lubhang nagkasala si David kaya naman nanalangin siya ng ganito: “Isang pusong tapat sa aki’y likhain, bigyan mo, O Diyos, ng bagong damdamin.” Ang idinadalangin ni David sa Salmo 51:10 ay ganito: “Diyos ko, nais ko ng gawa ng paglalang sa aking puso. Kung hindi ka lilikha ng bagay na wala sa akin nang ako ay ipinanganak, paulit-ulit akong babagsak. Diyos ko, nais ko ng gawa ng paglalang.”

Nang magsalita si Jesus tungkol sa muling pagsilang, sinabi niya, “Kailangan mong muling maipanganak dahil ang ipinanganak sa laman ay laman lamang.” Nang magbigay ang mga alagad ng komentaryo ukol sa muling pagkapanganak, tinawag nila ang karanasang ito na paglalang. “Kung ang sinoman ay nakay Cristo Jesus, siya ay isa ng bagong nilalang. Ang mga lumang bagay ay lumipas na. Lahat ng bagay ay bago na.” Ang Diyos ay gumawa ng paglalang sa puso ng taong muling isinilang. Iyang ang paglalang sa ngayon. Kapag mapagtanto na natin na kailangan natin ang gawa ng paglalang, naniniwala akong nais ng Diyos na malaman natin na siya lamang ang makakagawa nito at kailangan nating  lumapit sa kanya para sa gawa ng paglalang. Naniniwala akong ito ang dahilan kung bakit sinabi sa atin ng Diyos ang tungkol sa paglalang noon. Ito ay upang mapahalagahan natin ang gawa ng paglalang ngayon.

Sa aklat ng Genesis may mga salita akong tutulong sa atin upang madali nating maalala ang pangkalahatang ideya nito. Sasabihin niya sa atin ang tungkol sa  mga nilalang noon at ganun din ang tungkol sa mga nilalang ngayon. Nais ng Diyos na maintindihan natin ang ating sarili. Kaya naman sa aklat ng Genesis, sinabihan niya tayo ng tungkol sa paglalang ng tao, kung ano siya dati. Marami siyang sinabi sa kalagayan ng tao noon na makakatulong sa atin na maintindihan ang ating sarili sa ngayon. Sa ikatlong kabanata ng Genesis, sinabi sa atin ng Diyos ang tungkol sa tinatawag nating krisis na tinatawag ng Salita ng Diyos na kasalanan. Ano ang ginawa ni Adan at Eba doon sa hardin? Kung pag-aaralan mo ang Genesis kabanata 3, hanapin mo ang mga katotohanan at tandaan mo na ang kabanatang  ito ay nagsasabi sa atin tungkol sa kasalanan, kung ano ito noon upang maintindihan natin ito ngayon.

Kaagad pagkatapos magkasala ni Adan at Eba, ang Diyos ay nagsimulang makipag-usap sa kanila, isang bagay na napakaganda. Sa ikatlong kabanata ng Genesis, makikita mo ang Diyos na naghahanap sa kanila at tinatanong sila: Nasaan kayo? Sino ang nagsabi sa inyo? Nakita mo, ang Diyos at tao ay nakikipag-usap sa isat-isa. Ganyan ang pakikipag-usap ng Diyos sa tao noon upang maintindihan natin ang pakikipag-usap sa Diyos ngayon. Dahil nabigo sila sa krisis ng kasalanan, may mga ibang kinalabasan. Sa ika-apat na kabanata ng Genesis, mayroon tayong pasimula ng di pagkakasundo, alitan sa pagitan ni Cain at Abel. Ang kwentong ito ay tungkol sa alitan noon upang maintindihan natin ang alitan ngayon. Ang alitan ang isa sa mga malaking suliranin natin ngayon. Nais ng Diyos na maintindihan natin ang alitan sa pagitan ng relasyon natin sa ibang mga bansa. Nais ng Diyos na maunawaan natin ang alitan ngayon. Iyan ang dahilan kung bakit sa Genesis 4, sinabi niya sa atin kung ano ang alitan noon.

Mula kabanata 6 hanggang 9 ng Genesis, sasabihin sa atin ng Diyos ang tungkol sa mga kalamidad noon upang maintindihan natin ang mga kalamidad ngayon. Sinira ng Diyos ang buong mundo. Tinatawag itong “Ang Baha.” Sa kabanata 6 hanggang 9, ng Genesis, mababasa mo ang kuwento ni Noe at ang Baha. Dito natin matutuklasan na ang pinakamagandang komentaryo ng Salita ng Diyos ay ang Salita ng Diyos mismo.

Binibigyan tayo ng Bagong Tipan ng komentaryo tungkol sa kuwento ni Noe at ng Baha. Dalawang beses nagkomento si Jesus tungkol dito at inihalintulad niya dito ang kanyang pangalawang pagparito. Ang apostol na sumulat sa aklat ng Hebreo ay nagsabi na ito ay larawan ng pananampalataya. Ang sumulat ng Hebreo ay nakapokus sa pananampalataya ni Noe at sinabi niyang ito ang aral na matututunan mula sa kuwento ng kalamidad. Inihalintulad ito ni Apostol Pedro sa kaligtasan. Sinabi niya na binuksan ni Noe ang arko sa mga tao at nagsabing, “Maaari kayong pumasok sa arko at maligtas.” Ito ay magandang simbolo. Ito ay napakagandang larawan ng tinatawag nating kaligtasan ngayon. At sa pagpapatuloy mo sa pagbabasa ng tungkol kay Noe at ng Baha, binabasa mo ang tungkol sa kalamidad noon. Tanungin mo ito sa iyong sarili: Ano ang inilalarawan nito ngayon? Ano ang nais ng Diyos na maunawaan ko ngayon? Naniniwala akong makikita mo ang pagsasabuhay sa kwentong ito.

Sa aklat din ng Genesis, makikita mo ang tipan sa pagitan ng Diyos at ng tao. Makikita mo ang Diyos na bumababa sa tao upang makipagtipan sa kaya. Nangyayari ito sa buong Salita ng Diyos. Nang makita ni Jesus ang mga apostol, sinabi niya, “Sumunod kayo sa akin at gagawin ko kayong… Sumunod kayo sa akin. Iyan ang bahagi mo. Gagawin kitang..ito ang bahagi ko.” Ito ay isang tipan. Ito ay isang kasunduan. Gumawa ang Diyos ng ganyang kasunduan sa atin. Ito ang ibig sabihin ng salitang Lumang Tipan, Lumang kasunduan. At ang Bagong Tipan ay nangangahulugang Bagong kasunduan. Ang Lumang Tipan ay: Paniwalaan mo ako kapag sinabi ko sa iyo na gagawa ako ng isang bagay tungkol sa hiwalayan sa pagitan ng Diyos at tao, dahil si Jesus ay darating.” Ang Bagong Tipan ay: Paniwalaan mo ako kapag sinabi ko sa iyong may ginawa ako tungkol sa hiwalayan ng Diyos at tao, dahil dumating na si Jesus. Nais ng Diyos na makipagtipan tayo sa kanya ng Tipan ng Pananampalataya. Ang tipan noon upang maunawaan ang tipan ngayon. Nangyari ito sa aklat ng Genesis kabanata 9 sa huling bahagi ng kwento ng Baha. 

Sa ika-labing isang kabanata ng Genesis, mayroon tayong kawili-wiling kuwento. Makikita mo ang mga taong nagsasama-sama. Tumingin ang Diyos mula sa langit at nagsabi, “Tingnan ninyo ang mga tao, pinagsasama-sama nila ang kanilang mga teknolohiya at kaalaman. Kung sila ay magkakaisa, walang bagay ang hindi nila magawa.” Kaya naman sinabi ng Diyos, “Bababa ako at paghihiwa-hiwalayin ko sila.” Kaya naman bumaba sila at pinaghiwalay sila. Sa kuwento ng Tore ng Babel, ano ang nais ilarawan ng Diyos noon at kung ano ito ngayon? Sa palagay ko may ipinapakita siya sa atin na lubhang makabuluhan. Tila ba, sa nakalipas na daan-daang taon, pinipigilan ng Diyos ang mga tao na magsama-sama at pagsasama-samahin ang kanilang kaalaman at teknolohiya. Kusang ginulo niya ang mga ito. Iniba-iba niya ang mga wika upang hindi sila makapag-usap. Hindi ba kawili-wili na sa nakalipas na ilang daang taon, 2000 taon, tila ba pinayagan na ng Diyos ang mga tao na magsama-sama at magkaisa. Pinag-isa ng komunikasyon, transportasyon at teknolohiya ang mundo.  Halos lahat na ng bagay ay ginagamitan na ng tao ng teknolohiya. Mayroong kapangyarihan ang tao upang sirain ang kanyang sarili ng napakaraming beses dahil sa kanyang kaalaman.

Sa Inibersidad ng Princeton, noong panahon ng Pangalawang Digmaang Pandaigdig, may departamento dito na kung saan ang mga matatalinong mga tao ay nagsama-sama upang buuin ang bomba atomika. Sa gayon, kapag ang teknolohiya ay pinagsamasama, magreresulta ito ng mga kahanga-hangang bagay. Kawili-wiling malaman na sa aklat ng Genesis, nang magsimulang magsama-sama ang mga tao, sinabi ng Diyos, “Itigil ninyo iyan. May nais muna akong ipagawa sa inyo.” At tinawag nga niya at inatasan si Abraham, at mayroon tayong 2000 taong kasaysayan tungkol dito. Pagkatapos, sinabi ng Diyos, “O sige, magsama-sama na kayo at gawin na ninyo ang nais ninyo.” Maari bang ang mundo ay umiinog ng pababa o pataas, depende sa iyong pilosopiya, dahil pinayagan na ng Diyos ang taong magsama-sama. Ano ang sinasabi ng Diyos sa atin sa ika-labing-isang kabanata ng Genesis noon at ngayon?

Pagsapit mo sa Genesis kabanata 12, may makikilala kang tatlong mga tauhan: si Abraham, Jacob, at Jose. Napakaraming  sinabi sa atin ng Diyos sa Kasulatan sa pamamagitan ng pag-aaral sa mga tauhan nito. Nais ng Diyos na maunawaan natin ang pananampalataya. Napakahalaga ng pananampalataya, kaya naman sinabi sa atin ng Diyos ang kuwento ng taong nagngangalang Abraham. Nais ng Diyos na maintindihan natin  ang tinatawag natin ngayon na pagkakakilanlang panganib, kaya naman sinabi niya sa atin ang kwento ng taong nagngangalang Jacob. Nais ng Diyos na malaman nating siya ang namamahala, na siya ay may hawak sa lahat ng pangyayari sa ating buhay kaya naman sinabi niya sa atin ang kuwento ng taong nagngangalang Jose.

Ito ang pangkalahatang ideya ng aklat ng Genesis. At habang binabasa mo ang aklat na ito, hanapin mo ang mga bagay-bagay noon. Sa tuwing makikita mo ang aklat ng Genesis na naglalarawan ng mga bagay-bagay noon, tanungin mo ang iyong sarili: Ano ang sinasabi ng Diyos sa akin ngayon? Ano ang nais ng Diyos na matutunan ko ngayon?

Ngayon, sinisimulan na natin ang pag-aaral ng Salita ng Diyos. Nais kong hamunin kayo na gawin ang tatlong bagay: Una, siguruhin ninyong huwag makaligtaan ang mga araling ito at gamitin ninyo ang inyong sasaguting aklat, at sauluhin ang lingguhang talata. Pangalawa, anyayahan ninyo ang inyong mga kaibigan at pamilya na samahan tayo sa napakahalagang aralin sa Salita ng Diyos. Panghuli, umpisahan ninyo ngayon, kung di pa ninyo sinisimulan, basahin ninyo ang aklat ng Genesis at alalahaning tanungin ang inyong sarili ng mga katanungang ito: Ano ang sinasabi nito? Ano ang kahulugan nito? At ano ang halaga nito sa akin o kaya ay ano ang sinasabi ng Diyos sa akin ukol sa aking natututunan?

Mungkahing Pagtatapos:

Madalas kutyain ng mga walang pananampalata ang Salita ng Diyos at sinasabi nilang, “Papaano magiging angkop ang Salita ng Diyos sa panahon natin ngayon?” Malamang hindi pa nila nababasa o napag-aaralan kahit ang aklat ng Genesis lang. Gaya ng natutunan natin, sinasabi sa atin ng Diyos ang mga bagay noon upang matutunan natin ang mga ito ngayon. Hangad ko na kayo ay napagpala ng ating pag-aaral at planuhing muli na samahan kami sa susunod na pagkakataon sa pagsisimula ng pag-aaral natin sa aklat ng Genesis.

Categories
Uncategorized

Ang Layunin Ng Salita Ng Diyos

Mungkahing Panimula:

Maligayang pakikinig dito sa ating programang Mini Bible College. Ipagpapatuloy natin sa araw na ito ang espesyal na pag-aaral na dinesenyo para matulungan ka na mas maintindihan ang pinakamahalagang aklat sa mundo, ang Salita ng Diyos. Pinasasalamatan ka namin dahil plinano mong samahan kami sa bawat araw habang sama-sama masusi nating  pinag-aaralan ang Salita ng Diyos at matutunan kung papaano maipamuhay ang mga katotohanan nito. Ang klaseng ito at ang Mini Bible College  ay nag-aalok sa inyo ng pagkakataong mapag-aralan ang banal na Kasulatan gaya ng isang kursong ipinagkakaloob sa isang Seminaryo. Heto na ang ating guro na tutulong sa atin upang maintindihan ang marami sa mga mahihirap na bagay na matatagpuan sa Salita ng Diyos at ang punong tema nito, ang pagtubos ng Diyos sa makasalanang tao. Pakinggan na natin ang pangalawang aralin, Ang layunin ng Salita ng Diyos.

Kabuaan:

Gaya ng pagtuturo ni Jesus sa kanyang mga alagad tungkol sa Salita ng Diyos na nagbukas sa kanilang pang-unawa sa unang pagkakataon, nais din naming ibahagi sa inyo, bago natin sisiyasatin ang 66 na aklat ng Salita ng Diyos, ang ilang mga katotohanan ukol sa Salita ng Diyos na inaasahan naming makakatulong sa inyo habang pinag-aaralan natin ito. Binabati ko Kayo sa isa na naming pag-aaral dito sa Mini Bible College upang maging bahagi sa mga pinakamahalagang katuruan sa mga pinakamahalagang aklat sa buong mundo, and Salita ng Diyos.

Nais kong ibahagi sa sandaling ito ang ilan sa mga katotohanan na ibinahagi ni Jesus sa mga alagad. Sa Lukas 24, mababasa mo ang ilan sa mga kawili-wiling mga salita. Panatilihin sa isipan na pinag-uusapan natin dito ang pananaw para sa Salita ng Diyos na makakatulong sa atin para maunawaan natin ito.

Si Jesus ay muling nabuhay at siya ay naglalakad kasama ang dalawang alagad sa daan patungo sa Emaus. Siya ay hindi nila nakilala bilang si Jesus. Alam ni Jesus na sila ay lubhang nalulumbay at walang sigla dahil sa pagkakapako ng inaasahan nilang Mesiyas. Sinabihan niya sila ng ganito dahil sa hindi nila lubos na pagkakaalam sa Kasulatan: “Kayo ay mga mangmang..napakahirap ninyong paniwalaan ang mga isinulat ng mga propeta sa Kasulatan. Hindi ba malinaw na nakahula na ang Mesiyas ay magtitiis ng lahat ng ito bago siya papasok sa sandali ng kanyang kaluwalhatian?” Pakinggan ninyo ito: Pagkatapos, sumipi si Jesus ng mga talata mula sa mga sulat ng mga propeta, magmula sa Aklat ng Genesis at sa buong Kasulatan, ipinapaliwanag niya ang kahulugan ng mga talata at kung ano ang sinasabi nito tungkol sa Kanya. Pagkatapos ay sinabi niya, “Hindi ba ninyo naaalala ang sinabi ko sa inyo na lahat ng naisulat tungkol sa akin ni Moses at ng mga propeta at mula sa mga Salmo ay kailangang matupad? At binuksan niya ang kanilang isipan upang maintindihan nila ang Kasulatan.”

Ano ang katotohanang ibinahagi ni Jesus sa mga alagad na nagbukas ng Kasulatan sa kanila? Ito lamang iyon: Sinabi ni Jesus: “Ang lahat ng Kasulatan ay tungkol sa akin.” Ang katotohanang ito ang nagbukas ng Kasulatan sa mga alagad.

Sa ikalimang kabanata sa Evanghelyo ni Juan, talata 39 at 49, Sinabi din ni Jesus ang ganoon sa mga relihiyosong lider sa kapanahunan niya. Nakikipagtalo sila sa kanya ukol sa kanyang sinasabi tungkol sa kanyang sarili at sinabi niya sa kanila, “Hindi kayo nagkukulang ng patunay. Kung nais ninyong paniwalaan na ako ang Mesiyas, magkakaroon kayo ng maraming patunay. At inisa-isa niya ang napakaraming ebidensya gaya ng sinabi ni Juan Bautista, na lubhang sumusuporta kay Jesus. Nan dyan din ang sinabi ng Ama sa araw ng kanyang pagbautismo; nandiyan din ang mga himala na kanyang ginawa. Sinabi niya, “Kayo ay mga dalubhasa sa Salita ng Diyos. Lagi ninyong sinasaliksik ang Kasulatan dahil iniisip ninyo na ang pagiging dalubhasa sa Salita ng Diyos ang makapagbibigay sa inyo ng buhay na walang hanggan.” Sinabi niya, “Lahat ng Kasulatan ay nakaturo sa akin at ayaw ninyong lumapit sa akin para mabigyan ko kayo ng buhay na walang hanggan.”

Ang pahayag na ito, “Lahat ng Kasulatan ay nakaturo sa akin,” sinabi ni Oswald Chambers, ay ang talatang susi sa buong Salita ng Diyos. Ipinapakita ng talatang ito kung kanino patungkol ang Salita ng Diyos. Ang Salita ng Diyos ay tungkol kay Jesus. Ito ang katotohanang ibinahagi ni Jesus sa mga alagad na nagbukas ng Kasulatan sa kanila. Binuksan nito ang buong Salita ng Diyos sa kanila.

May apat na layunin ang Salita ng Diyos na nais kong ibahagi sa inyo sa sandaling ito. Ang una sa mga layuning ito ay ito: Ipahayag si Jesu-Cristo bilang Tagapagligtas at Manunubos ng mundo. Ito ang unang layunin ng Salita ng Diyos. Upang maipahayag sa atin si Jesu-Cristo bilang Tagapagligtas at Manunubos ng mundo, upang masabi sa atin sa Lumang Tipan, Si Jesus ay darating, at upang masabi sa atin sa Bagong Tipan, Si Jesus ay dumating na, nais ng Salita ng Diyos na ipahayag sa atin ang kasaysayan ng kanyang pagdating.

Ang pangalawang layunin ng Salita ng Diyos ay ang ituro ang kasaysayan ng Manunubos at ang pagtubos o ang kasaysayan ng Tagapagligtas at ang kaligtasang dumating sa pamamagitan niya. Ito ay isang kapana-panabik na bagay tungkol sa Salita ng Diyos habang pinag-aaralan ito. Pansinin ninyo ang laki ng espasyo na inilalaan sa ibat-ibang paksa sa Salita ng Diyos. Sa palagay ko, magbibigay ito sa atin ng pang-unawa ukol sa layunin ng Salita ng Diyos, kung ano ang totoo tungkol dito at kung ano ang hindi. Bilang halimbawa, tingnan natin ang apat na talambuhay ni Jesus sa Bagong Tipan, Mateo, Marcos, Lucas, at Juan. Kung pagsasama-samahin ang bilang ng mga kabanata sa apat na aklat na ito, makukuha mo ang kabuuang bilang na 89 na kabanata. Mayroon tayong kabuuang bilang na 89 na kabanata sa apat na ebanghelyo. Apat na kabanata sa kabuuang 89 na kabanata ay tungkol sa kapanakan at unang 30 taon sa buhay ni Jesus. 85 na kabanata ay tungkol sa 3 huling taon ng buhay ni Jesus. 27 kabanata ay tungkol sa huling linggo sa buhay ni Jesus. Inilalahad sa atin ng mga ebanghelyo, ang talambuhay ni Jesus, kung anong aspeto ng buhay ni Jesus ang mas mahalaga sa mga sumulat nito; ang kanyang kapanganakan at unang 30 taon o ang huling 3 taon ng kanyang ministeryo? Lalong-lalo na ang huling linggo nang siya ay mamatay sa krus para sa ating mga kasalanan at muling nabuhay mula sa mga patay? Kung isasaalang-alang mo ang laki ng espasyo na inilaan ng 4 na ebanghelyo sa ibat-ibang bahagi ng buhay ni Jesus, hindi ka mahihirapang umabot sa ganitong kongklusyon. Ang huling linggo ng kanyang buhay ay halos 7 beses na mas mahalaga kaysa sa kanyang kapanganakan at unang 30 taon ng kanyang buhay.

Napakahalaga sa atin ng Pasko o Kapanganakan ni Jesus. Sa Salita ng Diyos, napakahalaga ng kamatayan at muling pagkabuhay ni Jesus. Halos kalahati ng mga kabanata ng ebanghelyo ni Juan ay nailaan sa kapanganakan, unang 30 taon at ng 3 taon ng ministeryo ni Jesus. Ang natitirang kalahati ay nailaan sa huling linggo ng buhay ni Jesus. Hinati ni Juan ang kanyang ebanghelyo sa gitna. Kalahati ay sumakop sa unang 30 taon ng buhay ni Jesus kalakip ang kanyang 3 taong ministeryo. Ang natitirang kalahati ay sumakop sa huling linggo ni Jesus na tinatawag nating Mahal na Araw. Kaya, ano ang mahalaga sa buhay na naiulat sa atin?

Ang mga ebanghelyo ay hindi lamang basta talambuhay. Ang mga ito ay espesyal na talambuhay. Ano ang masasabi mo sa talambuhay ni Abraham Lincoln o ng alin mang sikat na tao sa kasaysayan na walang sinabi tungkol sa kanyang kapanganakan at sa unang 30 taon ng kanyang buhay? Dalawa sa mga ebanghelyo ay walang binanggit tungkol sa kapanganakan at ng unang 30 taon ng kanyang buhay. Makikita mo, ang mga talambuhay na ito ay naisulat dahil may nais silang sabihin. Sinasabi nila sa atin na si Jesus ay dumating na at ito ang dahilan kung bakit siya dumating. Naparito siya para sa huling linggo na kung kailan siya ay namatay para sa ating mga kasalanan at muling nabuhay para patunayan na siya nga ay Diyos.

Habang nadidiskubre mo ang sukat ng espasyo sa Salita ng Diyos na inilalaan sa ibat-ibang mga paksa, pansinin mo ito: May mga 1189 na kabanata sa buong Salita ng Diyos. 11 sa mga kabanatang ito ay nailaan sa kasaysayan ng sansinukob. Ang kasaysayan ng mundo, ang kasaysayan ng tao, lalaki at babae, ang kasaysayan ng wika, ang kasaysayan ng kasamaan, kasaysayan ng lahat ng mga sibilisadong tao na nais ng Diyos na ipaalam sa atin. Lahat ng ito ay nabanggit sa unang 11 kabanata ng Salita ng Diyos.

Sa Aklat ng Genesis, pagdating mo sa ika-12 kabanata, makikilala mo ang isang lalaki na pinangalanang Abraham. Magmula sa Genesis kabanata12, hanggang sa Aklat ng Pahayag kabanata 22, na binubuo ng 1178 na kabanata, ang lahat ng ito ay tungkol kay Abraham at kanyang mga inapo lalo na ang kanyang inapo na sa pamamagitan Niya, ang lahat ng mga bansa sa mundo ay mapagpapala, ang Mesiyas, si Jesus.

Ang Salita ng Diyos ay tunay na nakatuon sa 2 libong taong kasaysayan ng mga Hebreo. Hindi layunin ng Salita ng Diyos ang maging aklat aralin para sa paglalang, ang sabihin sa atin ang lahat ng patungkol sa sansinukob, papaano nagkaroon ng mundo, papaano nagkaroon ng tao. Hindi ito kasaysayan ng sibilisasyon. Interesado lamang ang Salita ng Diyos sa isang bagay. Interesado ito sa kaligtasan. Interesado ito sa pagsasabi sa atin  kung papaano dumating ang kaligtasan, papaano dumating ang Tagapagligtas. Kaya naman, narating nito agad si Abraham. Magmula kay Abraham hanggang kay Cristo, ito ang nilalaman ng Salita ng Diyos. Ito ang nilalaman ng 2 libong taon ng kasaysayan ng Salita ng Diyos. 

Ang pangatlong halimbawa ukol sa sukat ng espasyo na inilaan sa isang bagay ay ang obserbasyong ito. Pansinin ang haba ng Bagong Tipan at ng Lumang Tipan. Ang Bagong Tipan ay may 260 na kabanata; Ang Lumang Tipan ay may 929 na kabanata. Yamang ang Diyos ay maingat sa sukat ng espasyo na kanyang inilalaan sa isang paksa, di mo ba naiisip na mas marami siyang gustong sabihin sa Lumang Tipan dahil ito ay binubuo ng 929 na kabanata? Ang Bagong Tipan ay mayroon lamang 260 na kabanata ngunit may mga tao na nagsasabing, “Hindi ako interesado sa Lumang Tipan. Ang Lumang Tipan, iyan ang Lumang Salita ng Diyos. Wala akong pakialam sa anumang bagay tungkol sa Lumang Tipan; Ibigay mo na lang sa akin ang Bagong Tipan.” 

Kung ating sisiyasatin ang Lumang Tipan at pagkatapos ay siyasatin din ang Bagong Tipan, may mga tao na magsasabi sa atin, “Sabihan mo ako kapag nasa Bagong Tipan ka na at sasamahan kita. Wala akong pakialam sa Lumang Tipan.” 

Lubos akong naniniwala na ang Lumang Tipan ay dalisay na Salita ng Diyos at sa 929 na kabanata, maraming sinabi sa atin ang Diyos. Umaasa akong ang Lumang Tipan ay hindi saradong aklat para sa iyo.

May mga bagay na ibinahagi ni Jesus sa mga alagad para buksan ang kanilang pang-unawa sa Salita ng Diyos. Muli, ayon kay Apostol Pablo, ang susunod at lubhang mahalagang layunin ng Salita ng Diyos ay: Ipinagkaloob ng Diyos sa atin ang Salita ng Diyos sa pamamagitan ng inspirasyon upang ang lingkod ng Diyos ay magiging karapat-dapat at handa sa lahat ng mabubuting gawain.

May tunay na kahulugan kung bakit masasabi natin ito, ang Salita ng Diyos ay hindi isinulat para sa mga hindi mananampalataya; ang Salita ng Diyos ay isinulat para sa mga mananampalataya.

Ang Salita ng Diyos ay isinulat para sa mga lalaki, sa mga babae na nagnanais maging mga lingkod ng Diyos. May nais ipagawa sa iyo ang Diyos na magbibigay puri sa kanya at upang maihanda kayo para sa gawaing ito, ibinigay niya ang 66 na aklat na naglalaman ng mga katotohanang nais niyang malaman mo.

Ang huling layunin ay makikita nating binigyan ng diin sa ebanghelyo ni Juan na isinulat para sa mga hindi mananampalataya. Nang isulat ni Juan ang pang-apat na ebanghelyo, sinabi niya, v”Marami pang himala ang ginawa ni Jesus na nasaksihan ng mga alagad, ngunit hindi nakasulat sa aklat na ito. vAng mga nakatala rito ay isinulat upang kayo’y sumampalataya na si Jesus ang Cristo, ang Anak ng Diyos, at upang magkaroon kayo ng buhay sa pamamagitan niya.” (Juan 20:30-31). Nais ni Juan na magkaroon tayo ng buhay na walang hanggan, na ang ibig sabihin ay, ang kalidad at antas ng buhay na ninanais ng Diyos para sa atin. At dahil sa hangaring iyan, nais ni Juan na malaman natin na si Jesus ay naparito at nais niyang makilala natin siya.

Nais din ni Juan na malaman natin kung ano ang pananampalataya kaya naman sinabi niya, “Isinulat ko ang mga bagay na ito tungkol kay Jesus upang sa ganoon kayo na hindi naniniwala ay magsuri ng talaan ng mga himalang ito na ginawa ni Jesus upang maniwala kayo na si Jesus, ang makasaysayang Jesus, ay ang Cristo. Kung paniniwalaan ninyo ito, kayo ay magkakaroon ng buhay na walang hanggan. Ito lamang ang tanging aklat sa Salita ng Diyos na isinulat para sa mga hindi mananampalataya.

Sa palagay ko, maaari nating sumahin ang huling layunin sa pamamagitan ng pagsabi ng ganito: Ang Diyos ay mayroon lamang nag-iisang mensahe para sa mga hindi mananampalataya, ayon sa Salita ng Diyos, at ang mensaheng ito ay, “Magsisi kayo at paniwalaan ang Mabuting Balita.” Pagkatapos magsisi at maniwala sa Mabuting Balita ang hindi mananampalataya, ang Diyos ay mayroong 66 na banal na aklat na punong-puno ng katotohanan para sa mananampalataya. Kaya, mayroong apat na layunin ang Salita ng Diyos: ipahayag si Jesu-Cristo; ipahayag ang kasaysayan ni Jesu-Cristo; ang hindi mananampalataya ay maniwala kay Jesu-Cristo; at ang mananampalataya ay maging ganap.

Ngayon, nais kong magsalita ng maiksi lamang tungkol sa kasaysayan ng Salita ng Diyos. Iniisip ko lang kung kaya mong sagutin ang tanong na ito: Sino ang mga taong sumulat sa mga aklat ng Salita ng Diyos? Kailan nila ito isinulat? Saan nila ito isinulat? Anong wika ang ginamit nila? Mayroon ba tayong mga orihinal na mga manuskrito kung saan sumulat ang mga taong ito? Sino ang nangalaga ng mga aklat na ito para sa atin? Sino ang namili ng mga aklat na ito at pinagsama-sama para maging isang maliit na banal na aklat? Sino ang nagbigay ng kapangyarihan sa mga taong ito para mamili? Kailan ginawa ang pamimili? Sino ang mga taong nag-ipon ng mga aklat na ito at inayos ang Salita ng Diyos kagaya ng ayos nito sa ngayon?

Mayroong ibat-ibang uri ng mga tanong gaya ng mga ito na itatanong sa iyo ng mga tao tungkol sa Salita ng Diyos at kung sasabhin mo sa kanila na sinisiyasat mo ang Salita ng Diyos at ikaw ay seryosong mag-aaral ng Salita ng Diyos, palagay ko, aasahan nilang may nalalaman kang kasagutan sa mga tanong na ito.

Upang masagot ang ilan sa mga tanong na ito, nais kong isaalang-alang, una sa lahat, ang tungkol sa mga sumulat sa Salita ng Diyos. Sino ang sumulat ng Salita ng Diyos? Nasabi ko na ang Diyos ang sumulat ng Salita ng Diyos. Ano ang ibig nating sabihin sa pagtukoy natin na ang Diyos ang sumulat ng mga aklat na ito? Nasagot na natin ito sa pamamagitan ng paggamit ng salitang inspirasyon. Sa pamamagitan ng inspirasyon, pinakilos ng Diyos ang mga tao upang isulat ang mga aklat na ito. Kaya naman, ang Diyos ang sumulat ng mga aklat na ito.

May dalawang salita na dapat nating maintindihan kung pag-uusapan natin ang tungkol sa pagsulat ng Diyos sa mga aklat na ito. Ang unang salita ay rebelasyon, ang salitang tumutukoy sa lahat ng kaparaanan ng Diyos upang ipahayag ang katotohanan sa tao. Ipinapahayag ng Diyos ang katotohanan sa tao sa pamamagitan ng kalikasan. Personal din niyang ipinapahayag ang katotohanan sa atin sa pamamagitan ng Banal na Espiritu. Ipinapahayag niya ang katotohanan sa atin sa maraming kaparaanan. Ang inspirasyon ay tumutukoy sa tinatawag na espesyal na pahayag ng mga teologo. Ang Salita ng Diyos ay espesyal na pahayag ng Diyos. Mayroon itong simula. Mayroon din itong katapusan. Sa loob ng 1600 na taon, pinakilos ng Diyos ang mga taong ito upang isulat ang mga aklat na ito.

Noong 90 A.D, nang isulat ni Juan ang Aklat ng Pahayag at ng tuldukan niya ang pahayag na ito, sinabi niya na ang sinoman na magdadagdag sa aklat na ito, idadagdag ng Diyos sa kanya ang mga salot na nakasulat sa aklat na ito at binalaan din niya tayong huwag magtanggal ng anuman sa aklat na ito. At dito natapos ang espesyal na pahayag. Ito ay espesyal na himala. Ito ang dahilan kung bakit tinawag itong espesyal na pahayag.

Kung minsan, ang bagay na ito ay pinagmumulan ng tanong na gaya nito. Ang Diyos ba ay personal parin na nagpapahayag ng mga bagay bagay? Personal pa bang nakikipag-usap sa akin ang Diyos? Oo naman. Kaya naman maitatanong ang ganito? Kung mayroong tinatawag na espesyal na pahayag, alin ang mas mahalaga, pansariling pahayag o espesyal na pahayag?

Naniniwala ako sa pansariling pahayag at naniniwala din ako sa espesyal na pahayag. Naniniwala akong ang espesyal na pahayag ay laging may mas kapangyarihan kaysa sa pansariling pahayag. Kung may lalapit sa aking Pastor at magsabing, “Iiwan ko na ang aking asawa. Kung kilala siya ni Moses, tiyak na magkakaroon ng ibang kautusan. Napakaimposible niya. Iiwan ko na siya.”

Kung sasabihin ko sa kanya, “Matanong nga kita; Nagtaksil ba siya sa iyo?” Ang sagot nila ay, “Hindi, basta iiwan ko lang siya. Ayoko na sa kanya; Ayoko na ng buhay may-asawa.” At kung sabihin nila sa akin, “Sinabihan ako ng Diyos na iwan siya,” magiging matatag ako sa aking paninindigan, at sasabihin ko, “Hindi ka sinabihan ng Diyos ng ganyan, dahil sa espesyal na pahayag, hindi ka pinapayagan ng Diyos na iwan mo ang asawa mo. Sinabi niyang manatili ka sa kanya. Tinatawag ito ng mga teologo na di pagkakabuwag ng relasyong mag-asawa. Ibig sabihin, ikaw ay nakatali na at di na makakaalis pa sa kalagayang iyan. Ito ang sinasabi ng espesyal na pahayag, at ang pansariling pahayag ay hindi maaaring maiba sa espesyal na pahayag.

Labis akong naniniwala sa pansariling pahayag, ngunit sa palagay ko mayroon tayong mga paalala na dapat banggitin tungkol dito. Maging maingat sa pagsabi ng mga salitang, “Sinabi ng Diyos sa akin.” Madalas kapag sinasabi nating, “Sinabi ng Diyos sa akin,” hindi naman talaga Siya nagsalita sa atin. Nais lang nating itaas ang ating pansariling panlasa o opinyon.

Naaalala ko, ilang taon na ang nakalipas nang kami ay nagpapatayo ng simbahan. Mayroon kaming napakagandang plano hanggang sa kami ay kailangang mamili ng gagamiting kulay. Sa pamimili ng kulay, doon na kami di-magkaisa. Pinipilit naming makapamili ng kulay para sa simbahan. Ang bawat isa ay may kanya-kanyang ideya kung ano ang dapat. Nang pinag-uusapan namin ito, may isang babae na isang dekorador ang nakipagkita sa akin isang gabi sa aming pagtitipon. May dala-dala siyang karpet na may mahahabang hibla. Hindi niya sinabing, “palagay ko maganda ang kulay na ito para sa santuwaryo.” Sinabi niya, “Sinabi sa akin ng Diyos na ganito dapat ang kulay.” Hindi ako naniniwala na sinabi iyon ng Diyos sa kanya. Lagi kong di pinaniniwalaan sa tuwing sinasabi sa akin ng mga tao ang ganun. Sa palagay ko, nais lang niyang itaas ang kanyang opinyon, ang kanyang panlasa. Kailangan nating mag-ingat tungkol dito, at maging maingat sa pagsabing, “Sinabi ng Diyos sa akin.”

Ang mahalagang bagay sa pagsasaalang-alang sa salitang pahayag at  ng salitang inspirasyon ay ito. Sa panahon natin ngayon, naniniwala akong binibigyang diin ng mundo ang mga salitang gaya ng rasyonalismo, pangangatwiran, lohica, humanismo. Nang maging mananampalataya ka, hindi ka nawala sa katuwiran o nawalan ng pagmamahal sa sangkatauhan. Naniniwala akong ang kaibahan sa pagitan ng isang mananampalataya, na totoong naniniwala sa Kasulatan, tunay na naniniwalang ito ay Salita ng Diyos, at ng mga taong nakapokus sa katwiran, lohika, at rasyonalismo at humanismo ay ito. Minsan, inihahalili lang ng tao ang mga salitang katuwiran, lohica, at rasyonalismo para sa salitang pahayag. Sinasabi nila, “Di ko kailangan ang pahayag. Mayroon akong isip.” Naniniwala akong ang batayan, ayon sa kasulatan upang malaman ang tama sa mali, ay ang rebelasyon o pahayag. Ito ang sinasabi natin nang sabihin nating isinulat ng Diyos ang mga aklat na ito.

Sinasabi rin natin na sinulat ng mga tao ang mga aklat na ito. Tunay nga na ang mga aklat na ito ay sinulat ng mga tao. Ang mga taong ito ay mga hari, mangingisda, mga pastol, mga heneral, mga namumuno sa pamahalaan. Ang isa ay isang manggagamot. Ang isa ay isang maniningil ng buwis. Sila ay ibat-ibang uri ng mga tao. Kung pag-aaralan mo kung papaano pinagsama-sama ng mga taong ito ang Salita ng Diyos, aayon ka sa manunulang si Dryden na nagtanong ng ganito, “Saan kung hindi mula sa langit na ang mga taong salat sa kakayahan, na ipinanganak sa maraming kapanahunan, mula sa ibat-ibang panig, ang makakapaghabi ng mga katotohanang magkakatugma, o kung papaano o bakit sila nagkaisang dayain tayo ng kasinungalingan, hindi pinansin ang kanilang paghihirap, binalewala ang kanilang mga payo, gutom ang kanilang pakinabang at kamatayan ang kanilang gantimpala?” Palagay ko, ito ay isang napakagandang tanong.

Kung isasaalang-alang mo ang katotohanang isinulat ng mga tao ang mga aklat na ito, kakailanganin mong magsaliksik at kumuha ng mga katunayan at impormasyon tungkol sa kung papano nangyari ang himalang ito. Kalakip nito ang pagkuha mo ng kasagutan sa ilang mga tanong gaya ng iminumungkahi namin bilang halimbawa; ang pagpili ng mga aklat. Matutuklasan mo kung sasaliksikin mo na ang mga aklat sa Lumang Tipan ay pinili ng mga taong gaya ni Ezra, na tinatawag na mga eskriba. Noong AD 100, sa Konseho ng Jamnia, ang lahat ng ito ay napagkaisahan. Sa katunayan, ang mga aklat na ito ay napagsama-sama na 300 o 400 taon bago pa man ito nangyari. Ang mga aklat ng Bagong Tipan ay natipon at napili at pinag-isa noong 692 AD sa isa pang konseho na tinatawag na Konseho ng Trullan. Sa kaso ng mga aklat ng Lumang Tipan, ang tila mahalagang bagay ay ang sumulat ng aklat at ang reputasyon nito bilang propeta o eskriba. Sa kaso ng mga aklat ng Bagong Tipan, may pamantayan kung papaano sinusuri ang mga aklat na ito. Tinatawag itong kanon at ito ay may tatlong bahagi.

Ang tatlong mga bahagi nito ay: Ito bang aklat na ito ay isinulat ng isang apostol o malapit na nakasama ng isang apostol? Nagtataglay ba ito ng espirituwal na katotohanan para sa pangangailangan ng isang mananampalataya? At lahat ba ay nagkakaisa tungkol sa mga bagay na ito? Ang mga aklat na ito ay maingat na pinili at inilagay sa Bagong Tipan. Maraming tao ang nagtatanong tungkol sa Apokripos. Ang Apokripos ay pinili noong 1546 sa panahon ng Repormasyon at inilagay sa kanon ng Kasulatan ng Simbahang Katoliko Romano. Sa orihinal na pamimili, ang mga aklat na ito ay hindi napili.

Isa pang bagay na kailangan mong pag-isipan sa pagsasaalang-alang mo sa kasaysayan ng Salita ng Diyos ay ang wikang ginamit sa pagsulat nito. Alam nating lahat na ang Lumang Tipan ay naisulat sa wikang Hebreo at ang bagong Tipan ay naisulat naman sa wikang Griyego. Kung ikaw ay magiging isang ministro, kailangan mong matuto ng konting Hebreo at konting Griyego dahil ang mga aklat na ito ay hindi naisulat sa Pilipino, kaya naman madalas pinag-aaralan ng mga dalubhasa sa Salita ng Diyos ang mga orihinal na wikang ito.

Isa pang kaisipan tungkol sa kasaysayan ng Salita ng Diyos, ukol sa mga sumulat nito, ay preserbasyon o pangangalaga. Isipin mo kung gaano katagal nang naisulat ang mga aklat na ito. Ang mga aklat na ito ay kailangang makopya at mapangalagaan. Maliwanag naman na wala na tayong mga orihinal na manuskrito dahil ang papel ay di naman magtatagal ng ganoon kahabang panahon, ngunit mayroon tayong maaayos at magagandang mga kopya. Upang madala ang Salita ng Diyos sa Pilipino, kailangan itong maisalin. Ang pagsasalin ay may magandang kasaysayan. Palagay ko, makakatulong kung titingnan natin ang kasaysayang nito sa ensiklopedya para makita natin kung papaano naisalin ang Salita ng Diyos sa mga wika sa panahon natin ngayon.

Mayroon akong kaibigan na may mataas na katungkulan sa gobyerno at siya ay nakakilala kay Cristo ng medyo may edad na. Sumama siya sa ganitong pag-aaral. Natapos niya ang buong kurso gamit ang audiotape. Nagkaroon siya ng mga tala at mga tapes. Habang sinisiyasat niya ang Salita ng Diyos, kasama ko, nakikinig siya sa isang pastor sa isang malaking simbahan. Malalim siyang magmasid. Habang siya ay nakikinig sa Kasulatan linggo-linggo gamit ang mga audiotapes at binabasa ang Salita ng Diyos sa unang pagkakataon sa buhay niya, at pagkatapos ay nakikinig siya sa kanyang pastor, nasabi niya, “Ang ilan sa mga tao sa simbahan na nakakaalam ng Salita ng Diyos ay hindi naniniwala sa Salita ng Diyos at ang mga taong naniniwala sa Salita ng Diyos ay walang nalalaman sa Salita ng Diyos.” Umabot siya sa ganitong konklusyon: Pinaniniwalaan ko ang Salita ng Diyos at pag-aaralan ko ito. Nag-aral siya sa seminaryo at tumapos ng isang taong pag-aaral, at ngayon, naniniwala siya sa Salita ng Diyos at alam niya ang nilalaman ng Salita ng Diyos. Palagay ko, maganda ang kanyang naging obserbasyon.

Isa pang mahalagang punto, habang binabalikan natin ang kasaysayan ng Salita ng Diyos, ay ang tanong tungkol sa inspirasyon. Papano mo malalaman na ang Salita ng Diyos ay ang kinasihang Salita ng Diyos? Naniniwala akong sinabi ni Jesus na mayroon lamang isang paraan para malaman ito. Sinabi niya, “Kung ang sinuman ay magpasyang gumawa, malalaman niya.” Hindi mo mapapatunayan na ang Salita ng Diyos ay totoo sa pamamagitan ng pag-aaral ng wikang Semitiko o sa pag-aaral sa seminaryo. Mapapatunayan mo na totoo ang Salita ng Diyos, ayon kay Jesus, kung lalapit ka sa Salita ng Diyos na may kaloobang gawin ang sinasabi nito. Kapag sinunod mo ang sinasabi nito, magbubunga ito ng malaking pagbabago sa iyong buhay at masasabi mong, “Ito nga ay Salita ng Diyos.”

Laging ganito ang batayan ni Jesus. Nang makilala niya ang mga alagad, humarap siya sa kanila, at nakita niyang sinusundan siya at sinabi niya, “Ano ang nais ninyo?” Sinabi nila, “Saan ka nakatira, Guro?” At sinabi niya, “Halikayo at tingnan ninyo.” Sinasabi na sumama sila at nakita nila ang tirahan Niya at nakitira sila sa Kanya. Alam na natin ang karugtong ng kuwento. Sinasabi na, “Namatay sila para sa Kanya dahil sa nakita nila ng buong puso silang magpasya na tanggapin ang paanyaya ni Jesus, “Halikayo at tingnan ninyo.” Ganito pinatunayan ni Jesus na ang Salita Niya ay ang Salita ng Diyos. Sinabi niya, “Halikayo at tingnan ninyo.” Laging sinasabi ng mga matatalino ang ganito, “Kapag alam ko na, saka ako gagawa. Kapag naabot mo ako sa aking katalinuhan, saka ako kusang-loob na susunod sa iyo. Abutin mo ang aking katalinuhan at ipagkakaloob ko ng buong-buo ang aking pagsunod.” Laging sinasabi ni Jesus, “Hindi, hindi dapat ganyan. Isuko mo muna ang iyong kalooban at ang iyong kaisipan ay mapapaniwala. Kung gagawin mo ito,” sinabi ni Jesus, “malalaman mo.”

Sinasabi ng mga tao sa matagal nang panahon, “Makita muna bago maniwala” ngunit sinasabi ni Jesus at ng Kasulatan sa atin, “Maniwala muna at iyong makikita.” Sinabi ni David, “Ako ay panghihinaan maliban na maniwala akong makikita ko ang kabutihan ng Diyos sa mundo ng mga buhay.” Ganito mo mapapatunayan na ang Salita ng Diyos ay ang kinasihang Salita ng Diyos. Kailangan mong buong-pusong lumapit upang iyong makita. At habang ginagawa mo ito, magkakaroon ka ng buong-pusong pagsunod sa kalooban ng Diyos na naipahayag sa Kasulatan. Ang paggawa sa kalooban ng Diyos na nahayag sa Salita ng Diyos ay susundan ng pagkaalam o ganap na pagtanggap na ito nga ay tunay na Salita ng Diyos.

Muli, gaya ni Jesus na nagbahagi ng mga katotohanan tungkol sa kasulatan na nagbukas nito sa mga apostol, inaasahan kong ang mga araling ito na ibinahagi ko sa inyo tungkol sa Kasulatan ay magbubukas nito sa inyo hindi lamang para maintindihan ninyo ito ng mabuti kundi upang baguhin nito ang inyong buhay.

Ito lang ang sandali na mayroon tayo. Napakahalaga ng sandaling ito. Ipinaaalala ko sa inyo na maingat ninyong pag-aralan ang mga tanong at sauluhin ang talata sa Salita ng Diyos na matatagpuan sa 2 Pedro 1:21. Minimithi ko na makasama kang muli sa susunod nating pag-aaral ng Salita ng Diyos at hangad kong ganoon ka rin.

Mungkahing Pagtatapos:

Salamat sa iyong pagiging tapat na mag-aaral dito sa ating programang Mini Bible College. Nag-uumpisa pa lamang tayo sa ating  paglalakbay sa Salita ng Diyos at may panahon pa para anyayahan mo ang iyong pamilya at mga kaibigan para samahan tayo sa ating paglalakbay. Ang halaga ng pag-aaral na ito ay walang hanggan habang tinutulungan kang matutunan at maipamuhay ang mga ispirituwal na katotohanan ng Salita ng Diyos. Salamat sa pagplano mong samahan kami sa susunod na pagkakataon para sama-sama nating pag-aralan ang Salita ng Diyos.

Categories
Uncategorized

Ano Ang Salita Ng Diyos

Mungkahing Panimula:

Maligayang pakikinig dito sa ating programang “Mini Bible College”. Sa araw na ito, uumpisahan natin ang espesyal na serye ng mga programang dinesenyo para tulungan kayong mas maintindihan ng mabuti ang pinakamahalagang aklat sa mundo, ang Salita ng Diyos. Inaasahan naming lagi ninyo kaming sasamahan sa bawat sesyon habang samasama nating pag-aaralan ang Salita ng Diyos at matutunan kung papaano natin maipapamuhay ang mga katotohanan nito. Ang programang ito at ang Mini Bible College ay nag-aalok sa iyo ng pagkakataong mapag-araalan ang Banal na Kasulatan kagaya  ng isang kurso na iniaalok sa Seminaryo. Heto na ang ating  guro na tutulong sa atin para maunawaan ang marami sa mga mahihirap na bagay na matatagpuan sa Salita ng Diyos at ang pangunahing tema ng Banal na Aklat, ang pagtubos ng Diyos sa taong makasalanan. Pakinggang na natin ang unang aralin na pinamagatang, Ano ba ang Salita ng Diyos?

KABUUAN:

Nararamdaman ko na para bang sabay tayong mag-uumpisang maglakbay na magkasama. Maligayang pakikinig sa pag-aaral ng Salita ng Dios; ditto sa Mini Bible College, magkasama nating pag-aaralan ang Salita ng Diyos mula sa una hanggang sa huling aralin, ang aralin bilang 180.  Ito ay parang napakahabang paglalakbay, ngunit, lilipas ito ng napakabilis. Ako ay lubos na nagagalak sa pag-aaral na ito at alam kong ganun din kayo. Asahan namin na kami ay sasamahan ninyo sa paglalakbay na ito at mag-anyaya pa ng iba para makasama din natin sila, sa ating pag-aaral sa napakahalagang aklat sa mundo, ang Salita ng Diyos.

Isipin mong maglakbay kasama ang grupo ng mga tao. Halimbawa, pupunta ka sa Banal na Lupain kasama ang 30 o 40 katao, at pagkalipas ng ilang taon, muli mong makikita ang mga taong ito, mayroon ng buklod sa pagitan ninyo kasi may pinagsamahan na kayong karanasan, isang magandang paglalakbay. Nararamdaman ko na para bang tayo ay magkakasama sa ganyang paglalakbay, dahil, isa-isahin nating pag-aaralan ang 66 na aklat ng Salita ng Diyos. Habang isa-isa nating sinisiyasat ang bawat aklat, titingnan natin ang tatlong bagay: una, ang nilalaman ng bawat aklat; pangalawa, ang balangkas nito; at pangatlo at ang pinakamahalaga, ang ispirituwal na mensahe ng bawat aklat, ang pansarili at pang-araw araw  na paggamit ng Salita ng Diyos sa ating buhay .

Ang pag-aaral na ito ay para sa mga pangkaraniwang mananampalataya. Personal akong naniniwala na ang kakayahan ng simbahan ay nasa mga pangkaraniwang miyembro. Ibinahagi sa atin ni Apostol Pablo ang tungkol dito sa Epeso 4:12 kung saan sinabi niyang tayo ay magsasama-sama “ upang ihanda sa paglilingkod ang lahat ng mga banal.” Naniniwala akong, itinuturo niyang ang gawain ng simbahan ay naibigay sa mga banal, mga pangkaraniwang miyembro, at kung nais nating makitang magampanan ang gawaing ito, kailangan nating ihanda ang mga miyembro. Ang layunin natin sa araling ito ay ang maihanda ang mga miyembro sa pagbabahagi ng kanilang pananampalataya sa lugar ng pamilihan at sa kanilang mga kaibigan, pamilya, at mga kapitbahay. Nais nating maihanda ang mga pangkaraniwang mga manggagawa sa simbahan –mga tagapagturo sa linggohang pag aaral sa salita ng Diyos sa pamamagitan ng pagbibigay sa kanila ng komprehensibong pang-unawa ng Banal na Kasulatan.

Upang makamit natin ang layuning ito, magbibigay ako ng ilang mga bahagi ng Kasulatan para basahin ninyo habang sinisiyasat natin ang 66 na aklat ng Salita ng Diyos. Bilang karagdagan sa mga babasahing takdang aralin, mayroon din tayong aklat na sasagutan para sa nga sulating takdang aralin, at magbibigay din ako ng sauluhing talata at mga katanungang sasagutan ninyo habang pinag-aaralan natin ang bawat aklat ng Salita ng Diyos, upang lubos ninyong maunawaan ang nilalaman nito, ang ispirituwal na mensahe nito, at ang pansariling paggamit nito sa inyong buhay.

Kung makikita ninyo ang dami ng materyal na ating  mapag-aaralan habang inaaral natin ang 66 na aklat ng Salita ng Diyos, kung tunay ngang nabasa mo na ang Salita ng Diyos mula Genesis hanggang Pahayag, nakakatiyak akong alam mong pangkalahatang -ideya lamang ang mga ito. Ang ating pag-aaral ay tinatawag na pagbubuo o ang pagsasama-sama ng mga bahagi para mabuo ang kabuuan. Ang Salita ng Diyos ay may 66 na bahagi ngunit nais naming bigyan kayo ng bagong pagpapahalaga para sa kabuuan ng Salita ng Diyos. Sama-sama nating makikita na ito ay isang aklat na may isa lamang kahanga-hangang mensahe mula umpisa hanggang sa huli – ang kuwento ng pagtubos ng Diyos.

Nais ko kayong hamunin sa ating pag-uumpisa sa karanasang ito. Ang pinakamahalagang bagay na magbibigay sa iyo ng malaking pakinabang sa pag-aaral na ito ay ang paglalaan mo sa iyong sarili bilang isang masigasig na mag-aaral. Sinabi ni Apostol Pablo na ang tanging daan upang maiwasan natin ang mapahiya kapag napag-uusapan ang Salita ng Diyos ay ang maging isang manggagawa. Ang tanging daan upang lubos na maunawaan ang Salita ng Diyos ay ang gumawa. Nais kitang hamunin ngayon, sa panimula ng pag-aaral na ito, huwag mong hayaang makaligtaan ang kahit isa man lang sa mga araling ito, mag-aral kang mabuti at gawin mo ang mga takdang-aralin na ibibigay sa iyo.

May mga taong kumuha ng pag-aaral na ito at pagkatapos ay pumasok bilang misyonero. Maraming mga organisasyon ng misyonero ang nangangailangan ng mga aplikante na may kaalaman sa pag-aaral ng Salita ng Diyos bilang karagdagan sa anumang espesyal na kakayahang  mayroon sila. Kung ito ang nais mong makamit, magiging interesado kang pag-aralan ng mas malalim ang Salita ng Diyos. May inihanda kaming sinasagutang aklat na gagamitin sa pag-aaral na ito at tiyak naming makakatulong ang mga ito. Gamitin mo ito, pag-aralan mo ito, at ibahagi mo sa iba ang mga matututunan mo. Ang mga takdang aralin at mga sauluhing talata ay makakatulong sa iyo upang magkaroon ka ng totoong kaalaman ukol sa Salita ng Diyos habang pinag-aaralan natin ang mga aklat ng Salita ng Diyos.

Nais ko ring sabihin sa iyo sa panimula ng araling ito, ang tungkol sa kasangkapan na kakailanganin mo sa pag-aaral ng Salita ng Diyos. Alam mong ang mga karpintero, magsasaka, dentista, manggagamot, at mga gumagawa ng orasan ay may mga kasangkapan at kabisado nila kung papaano gamitin ang mga ito upang maging matagumpay sa kanilang gawain. Sa seryosong pag-aaral ng Salita ng Diyos, mangangailangan ka ng mga kasangkapan, at nais kong banggitin ang ilan sa mga ito.

Ang unang kasangkapan na kakailanganin mo ay, siyempre, ang Salita ng Diyos. Iminumungkahi kong magkaroon ka ng Salita ng Diyos na may matibay na pabalat. Marahil nais mong magsulat ng mga tala; ang pagsusulat ng mga tala ay makakatulong sa iyo upang maalala mo ang mga mahahalagang mga talata. Mas makakabisado mo ang iyong Salita ng Diyos, at paglipas ng mahabang panahon ng pag-aaral, kung hindi matibay ang pabalat nito, magkakahiwa-hiwalay ang mga pahina nito at kailangan mo itong palitan. Kaya naman, iminumungkahi kong magkaroon ka ng matibay na Salita ng Diyos kung seryoso ka sa pag-aaral mo. 

May mga magagandang salin ng Salita ng Diyos sa panahon natin ngayon. Para sa mas malinaw na pagkaunawa, napakagandang magkaroon ka ng ibat-ibang mga salin. Isa ring napakahalagang kasangkapan sa pag-aaral mo ng Salita ng Diyos ay ang konkordans. Ang konkordans ay isang aklat na naglalaman ng mga salitang ginamit sa Salita ng Diyos at kung saang talata ito matatagpuan. Kung tatanungin mo ang isang dalubhasa ng ganito, “Kung ikaw ay maiiwang mag-isa sa isang pulo, maliban sa Salita ng Diyos, ano pang isang aklat ang nais mong magkaroon?” Marami sa kanila ang magsasabi ng walang pag-aalinlangan na ang nais nila ay konkordans. Matutulungan ka ng konkordans na pag-aralan ang ibat-ibang paksa sa Salita ng Diyos. Kung titingin ka ng isang konsepto o anumang paksa na matatagpuan sa Salita ng Diyos, nakatala sa konkordans ang lahat ng talata sa Salita ng Diyos kung saan ang nasabing konsepto o paksa ay matatagpuan, mula Genesis hanggang Pahayag. Naniniwala akong ito ang pinakamahalagang dahilan kung bakit itinuturing  ng mga dalubhasa sa Salita ng Diyos ang konkordans na napakahalagang kasangkapan. Nakakatulong din ang konkordans sa paghahanap mo ng isang talata sa Salita ng Diyos. Ilang beses na bang naitanong ng isang tao ang ganito, “Saan na nga ba matatagpuan sa Salita ng Diyos na ang pag-ibig sa salapi ay ugat ng lahat ng kasamaan?” Madalas, sinasagot natin sila ng ganito, “Di ko alam; Di ko rin mahulaan.” Sa pamamagitan ng konkordans, maaari mong tingnan ang alin man sa mga salitang ito gaya ng  pag-ibig, salapi, ugat, kasamaan, at madali mong mahahanap ang talata na nagsasabing ang pag-ibig sa salapi ay ugat ng lahat ng kasamaan.

Isa pang kasangkapan na kakailanganin mo sa pag-aaral ng Salita ng Diyos ay ang Diksiyonaryo ng Salita ng Diyos. Ang Diksiyonaryo ng Salita ng Diyos ay isang aklat na magsasabi sa iyo ng kaalaman tungkol sa bawat tao, lugar, at bagay sa Salita ng Diyos. Kung ikaw ay maglalakbay papunta sa Banal na Lupain at mayroon kang  dalang Diksiyonaryo ng Salita ng Diyos, may masasabi ka sa bawat lugar na iyong mapupuntahan dahil sa dala mong Diksiyonaryo ng Salita ng Diyos. Napakahalaga nito sa sa pag-aaral ng Salita ng Diyos.

Sa pagsisiyasat ng Salita ng Diyos, iminumungkahi ko ang ilan pang mga kasangkapan na makakatulong sa iyo. Isa dito ay ang Hanbuk ng Salita ng Diyos o Komentaryo ng Salita ng Diyos. Ito ay napakabuting kasangkapan dahil tutulungan ka nitong mas maunawaan ang Salita ng Diyos. Ang ating mga pinag-aaralang munting mga aklat ay gaya ng pinaikling komentaryo, at iminumungkahi  kong magkaroon kayo nito dahil makakatulong ito sa inyong pag-aaral, sa inyong pang-unawa sa Salita ng Diyos, at sa inyong pagtuturo sa iba. May mga pastor na nakikinig at nag-aaral ng mga araling ito sa Salita ng Diyos. 

Marahil, balang araw, may magtatanong sa inyo tungkol sa Salita ng Diyos at nais mong mabigyan sila ng tamang kasagutan. Kaya naman, kailangan mo ng lapis at papel para sulatan ng mga tala at mga tanong. Alalahanin mo, inuumpisahan natin ang isang mahabang paglalakbay. Kunin mo ang iyong mga kasangkapan. Huwag kaligtaan ang anumang aralin, at imbitahin mo ang iyong pamilya at mga kaibigan para samahan tayo dito sa ating kahanga-hangang paglalakbay sa pag-aaral ng Aklat ng mga Aklat, ang pinakamabentang aklat sa buong mundo, ang Salita ng Diyos.

Sa mga ebanghelyo, sinabi sa atin na si Jesus ay nagpakita sa mga apostol pagkabuhay niyang muli at ibinahagi sa kanila ang ilang mga katotohanan tungkol sa Kasulatan. Dahil sa mga katotohanang ito na ibinahagi niya sa mga apostol tungkol sa Kasulatan, “Sa unang pagkakataon sa kanilang buhay, naunawaan ng mga apostol ang Kasulatan.” Ang mga katotohanang ito na ibinahagi ni Jesus sa kanila ay nagbukas ng kanilang pang-unawa ukol sa Kasulatan. Gaya din naman nito, nais kong magbahagi sa inyo ng mga katotohanan tungkol sa Salita ng Diyos na inaasahan kong magbubukas din naman ng inyong pang-unawa sa Kasulatan.

Una sa lahat, nais kong pag-isipan natin ang kahulugan ng katagang “Salita ng Diyos.” Ano ang Salita ng Diyos? Karamihan sa ating mga Salita ng Diyos ay may nakasulat na mga katagang “Banal na Salita ng Diyos.” Ano ang ibig nating sabihin sa pagtawag natin sa aklat na ito bilang Banal na Salita ng Diyos? Ang katagang ito ay galing sa salitang biblia, na nagpapahiwatig ng maraming aklat. Kung titingnan mo ang salitang iyan sa orihinal nitong anyo, makikita mo kaagad na ito ay nagpapahiwatig ng maraming aklat, at hindi iisa lang. Ang Salita ng Diyos ay koleksiyon ng 66 na mga aklat.

Kung sinasabi nating ang koleksiyon ng mga aklat na ito ay isang banal na likom ng mga aklat, ano ang ibig nating sabihin? Ang salitang banal ay nangangahulugang, “yaong pagmamay-ari ng Diyos” o “yaong nagmula sa Diyos,” o “yaong nakaugnay sa Diyos.” Ang Diyos ang pinagmulan nito. Ito ang ideya ng salitang banal. Ang pangunahing kahulugan nito ay yaong pagmamay-ari ng Diyos. Sinasabi natin dito na ang mga aklat na ito ay nakaugnay sa Diyos sa napakahalagang paraan. Ang koleksiyon ng mga aklat na ito ay naglalaman ng mga mensahe ng Diyos para sa mga tao. Ito ang dahilan kung bakit ito ang pinakamahalagang aklat sa buong mundo. Kaya naman, ang pag-aaral ng Salita ng Diyos ay ang pinakamahalagang pag-aaral sa buong mundo. Ito ang dahilan kung bakit natin ito pag-aaralan, dahil ito ay Aklat ng Diyos para sa atin.

Tinatawag din ang Aklat na ito bilang Salita ng Diyos. Narinig mong tinawag itong Salita ng Diyos ng maraming tao. Ano ang ibig nating sabihin sa pagtawag natin sa Aklat na ito bilang Salita ng Diyos? Tinawag natin itong Salita ng Diyos dahil sa mga sinabi ng mga propeta at mga apostol gaya ni Pedro at Pablo. Bilang halimbawa, pakinggan natin ang sinabi ni Apostol Pablo tungkol sa Kasulatan, sinasabi sa atin sa 2 Timoteo 3:16, 17 “Ang lahat ng Kasulatan ay kinasihan ng Diyos, at nagagamit sa pagtuturo ng katotohanan, sa pagtatama sa maling katuruan, sa pagtutuwid sa likong gawain at sa pagsasanay para sa matuwid na pamumuhay, upang ang lingkod ng Diyos ay magiging karapat-dapat at handa sa lahat ng mabubuting gawain.” 

Sa dalawang talatang ito ng Kasulatan, sinasabi ni Apostol Pablo na ang Diyos ay may bahagi sa pagkakasulat ng  mga Aklat na ito. May mensahe ang Diyos na nais niyang sabihin sa tao at para maipaalam ito sa mga tao, gumamit siya ng mga dakilang tao, higit sa 40 katao. Ginamit ng Diyos ang mga taong ito sa paraang ang salitang kanilang ginamit ay hindi kanila kundi mga salita ng Diyos. Sa loob ng 1500 -1600 taon, ang mga isinulat ng mga taong ito ay naging mga aklat at tinawag nating Banal na Salita ng Diyos.

Ang pamamaran ng pagkilos ng Diyos sa mga taong ito upang isulat ang mga aklat na ito ay tinatawag na inspirasyon. Sinabi ni Apostol Pablo na ang mga Aklat na ito ay nagmula sa Diyos sa pamamagitan ng inspirasyon. Ang pangkaraniwang kahulugan ng  salitang inspirasyon ay “ihinga”. Ito ay nangangahulugang ang Banal na Espiritu ng Diyos ay kumilos o nagbigay inspirasyon sa mga tao upang isulat ang mga aklat na ito.

Inilarawan ni Apostol Pedro ang Salita ng Diyos sa mga salitang ito: Higit sa lahat, unawain ninyong walang makakapagpaliwanag ng alinmang propesiya sa Kasulatan sa sariling kakayahan, sapagkat ang pahayag ng mga propeta ay hindi nagmula sa kalooban lamang ng tao; ito’y galing sa Diyos at ipinahayag ng mga taong nasa ilalim ng kapangyarihan ng Espiritu Santo. Sinabi sa atin ni Apostol Pablo na ang Salita ng Diyos ay napasaatin sa pamamagitan ng prosesong tinatawag na inspirasyon.

Sinabi sa atin ni Apostol Pedro kung ano ang inspirasyon. Ganito ang sinabi ni Apostol Pedro: Ang mga mensahe na isinulat ng mga taong iyon sa mga aklat na ito ay hindi nagmula sa kanilang sarili. Ang mga ito ay nagmula sa Diyos. Lahat ng mga mensaheng naisulat sa mga kinasihang aklat na ito ay nagmula sa puso ng Diyos. Ipinaalam ng Diyos sa mga taong ito ang kanyang mensahe sa pamamagitan ng Banal na Espiritu.

Ginamit ni Apostol Pedro ang salitang Griyegong, phero, upang ilarawan ang ginawa ng Banal na Espiritu sa mga taong sumulat ng mga aklat ng Salita ng Diyos. Sa mga lugar na may maraming tubig, mga bangka ang ginamit sa halip na mga tulay. Sa aming lugar, mayroon kaming bangka na magdadala sa amin sa kabilang pampang ng ilog at dahil  ang bangkang ito ay makakapagdala sa amin mula sa aming kinalalagyan tungo sa ibang dako, tinatawag itong bangkang pantawid. Ito ang ibig sabihin ng salitang Griyegong , phero. Ito ang ginamit na salita ni Apostol Pedro nang sabihin niyang “pinakilos ng Diyos ang mga taong ito.” Isipin ninyo ang hangin sa layag na nagpapagalaw sa paraw. Kagaya ito ng inspirasyon, ayon kay Apostol Pedro. 

Ang isa pang kataga ay “ang Buhay na Salita ng Diyos,” na hindi tumutukoy sa Kasulatan kundi kay Jesu Cristo. Tinatawag ang Salita ng Diyos bilang nakasulat na Salita ng Diyos. Si Jesu-Cristo ay tinatawag na Buhay na Salita ng Diyos. Ang buong siya, lahat ng sinabi niya, at lahat ng ginawa niya ay Salita ng Diyos para sa atin. Maraming sinabi ang Diyos sa atin sa pamamagitan ng Salita ng Diyos, ngunit mas marami siyang sinabi sa atin sa pamamagitan ng Kanyang Anak, si Jesu- Cristo. Mas maraming sinabi ang Diyos sa mundo sa pamamagitan ng buhay at mga turo ni Jesu- Cristo kumpara sa ibang mga paraan. Kaya naman, si Jesus ay tinaguriang “Ang Buhay na Salita ng Diyos.” 

Naririnig natin ang mga taong nagsasabing, “Ipinapangaral ng Pastor ang Salita ng Diyos.” Ang pangangaral ng Salita ng Diyos ay isang dakilang himala. Ganito ito inilarawan ng isang tao: Ang naipangaral na Salita ng Diyos ay bagay ng Espiritu ng Diyos na gumagamit ng Salita ng Diyos sa pamamagitan ng lingkod ng Diyos upang lumikha ng mga anak ng Diyos.

Sinabi ni Apostol Pablo, “minarapat ng Diyos na iligtas ang mga nagpapasakop sa kanya sa pamamagitan ng Magandang Balita na aming ipinapangaral, na sa tingin ng iba’y isang kahangalan.” Maaaring hindi ito naunawaan ni Apostol Pablo ngunit lubos niya itong pinaniniwalaan. Nang magpunta siya sa isang lugar at ipinangaral ang magandang Balita tungkol kay Jesu-Cristo, natuklasan niya na kapag ang Salita ng Diyos o ang Mensahe ng Diyos ay naipangaral ng isang lingkod ng Diyos na kontrolado ng Espiritu ng Diyos, naliligtas ang mga tao at sila ay nagiging mga anak ng Diyos.

Nais kong magsalita tungkol sa pagsasaayos ng Salita ng Diyos. Dito sa ating unang aralin, nais kong isipin na ni minsan, hindi ka pa nakapagbukas ng Salita ng Diyos. Ngunit kung ikaw ay isa nang dalubhasa sa Salita ng Diyos, pakiusap, pagtiisan mo muna ako, makakahabol din ako sa iyo paglipas ng ilang mga sesyon. Napakahalagang matanto na ang 66 aklat ng Salita ng Diyos ay hindi inayos ayon sa taon ng pagkasulat nito o ng nabuhay ang taong sumulat nito. Maaaring ganito ang inaasahan mo ngunit hindi ito ang nangyari. Ang 66 na mga aklat ng Salita ng Diyos ay inayos ayon sa uri ng mga aklat na ito. Ang 66 na aklat ng Salita ng Diyos ay nasa dalawang bahagi. Ang unang bahagi ay tinatawag na Lumang Tipan; ang pangalawang bahagi ay tinatawag na Bagong Tipan. Hindi rin ito ganito noon. Sa panahon ni Jesus, bilang halimbawa, walang tinatawag na Lumang Tipan at Bagong Tipan. Ang Bagong Tipan ay hindi pa nasusulat noon kaya naman ang mga aklat sa panahon ni Jesus ay tinatawag na “Ang Salita ng Diyos” o “Ang Kasulatan.” Noon lamang, naisulat na ang Bagong Tipan at napagsama-sama na ang mga aklat ng Salita ng Diyos nagawa ang kaibahan sa pagitan ng Lumang Tipan at Bagong Tipan.

Ang pinakamahalagang mensahe ng Lumang Tipan ay ito: Si Jesus ay darating. Ito ang sinasabi ng lahat ng mga aklat sa Lumang Tipan. Sa pasimula, ayon sa Kasulatan, ang Diyos at tao ay may magandang relasyon sa isat-isa. Ngunit ginawa ng Diyos ang tao na may kakayahang pumili at pinili ng tao na lumayo sa Diyos. At dahil hindi magawa ng Diyos ang tumingin sa ganoong uri ng paghihimagsik o pagsuway, lumayo ang Diyos sa tao. Kaya naman, nagkaroon ng hiwalayan sa pagitan ng Diyos at tao. Ang hiwalayang ito sa pagitan ng Diyos at tao ay ang pangunahing problema na tinatalakay ng Kasulatan.

Sa Lumang Tipan, sinabi ng Dios sa atin, “Paniniwalaan ba ninyo ako kung sabihin ko sa inyong gagawa ako ng isang bagay ukol sa inyong pagkakahiwalay sa akin?” Sa Bagong Tipan, sinasabi ng Dios sa atin, “Paniniwalaan ba ninyo ako kung sabihin ko sa inyong may ginawa na ako ukol sa pagkakahiwalay ninyo sa akin?” Nakita mo, sinabi ng mga aklat sa Lumang Tipan na si Jesus ay darating, at pagkakasunduin niya ang Diyos at ang kanyang mga nilalang. Sinabi sa atin ng Bagong Tipan ang magandang balitang ito: Dumating na si Jesus, at sa pagdating niya, pinagkasundo niya ang Diyos at ang tao. May mga salita na ginamit sa ebanghelyo ni Marcos para lagumin ang buong Bagong Tipan. Ito ay ang mga salitang: Dumating na si Jesus.

Ang mga aklat sa Lumang Tipan ay kinategorya sa ilalim ng limang magkakaibang pangalan o pamagat. May limang ibat-ibang uri ng aklat sa Lumang Tipan. Una ay ang mga aklat ng mga Kautusan o Batas, at ang mga aklat na ito ay mga dalisay na Salita ng Diyos. Dito sinasabi sa atin ng Diyos kung ano ang tama at kung ano ang mali. Dito niya sinasabi sa atin ang pamantayan ng kanyang kabanalan. Ang limang aklat ng mga Batas o Kautusan ay sinusundan ng sampung aklat ng Kasaysayan. Sinasabi sa atin ng mga aklat na ito na kung minsan sinusunod ng mga tao ng Diyos ang mga aklat ng Kautusan at kung minsan naman ay hindi. Kung sila ay sumusunod sa mga aklat ng Kautusan, sila ay nagiging mga halimbawa para sundan natin. At kung sila ay sumusuway, ang kanilang mga buhay ay nagiging babala para sa atin.

Sa 1 Corinto 10:11, binigyan tayo ni Apostol Pablo ng susi para sa mga aklat ng Kasaysayan sa Lumang Tipan at sa isang aklat ng Kasaysayan sa Bagong Tipan. Kung iyong babasahin ang mga aklat ng Kasaysayan, hanapin mo ang mga halimbawa at mga babala, at ang mga halimbawa at babalang ito ay nakasalig dito: Minsan sinusunod ng mga tao ng Dios ang kanyang salita na matatagpuan sa unang limang aklat at kung minsan naman ay hindi. Kung sila ay susunod, sila ay nagiging mga halimbawa; kung sila ay sumusuway, sila ay nagsisilbing mga babala.

Ang mga aklat ng Kasaysayan ay sinusundan naman ng aklat ng mga Tula. Ang mga aklat ng mga Tula ay mga mensahe ng Dyios para sa kanyang mga tao habang sinusubukan nilang ipamuhay ang Kanyang mga Salita sa mundong ito. Sa mga Aklat ng mga Tula, nangungusap ang Diyos sa kanilang mga puso. Bilang halimbawa, ang aklat ni Job, naglalaman ito ng mensahe ng Dios sa kanyang mga tao na dumaranas ng kapighatian. Sa aklat ng mga Awit o Salmo, naglalaman ito ng mensahe ng Dios sa mga taong sumasamba sa Kanya, at tungkol sa lahat ng mga bagay na nasa puso ng tao sa pagsamba. Ito ang mensahe ng mga Salmo. Sa aklat ng mga Kawikaan, sinasabi sa atin ng Diyos ang nilalaman ng ating puso kung tayo ay nasa pamilihan at kasalamuha ng mga tao.

Sinabi ng isang tao na kung ikaw ay mangangalakal, makikinabang ka ng dalawang bagay: salapi at karanasan. Ngunit kung ikaw ay makikipagnegosyo sa ilang mga tao, laging sa kanila ang salapi at sa atin lagi ang karanasan. Naisulat ang Aklat ng mga Kawikaan dahil ayaw ng Dios na ang kanyang mga tao ay makinabang lamang ng karanasan, sa araw araw. Nais ng Dios na magkaroon sila ng mga pang-araw araw na karunungan ukol sa pakikipagkapwa-tao at pakikitungo sa iba. Ito ang dahilan kung bakit ipinagkaloob niya ang aklat ng mga Kawikaan. Ang Mangangaral ay mga mensahe ng Dios sa mga taong mayroong pagdududa sa kanilang mga puso. Ang mga Awit ni Solomon ay mga mensahe ng Dios sa kanyang mga tao kung sila ay umiibig. Ito ay katulad ng pakikinig sa pag-uusap ng dalawang taong nagmamahalan. 

Ang pangalawang bahagi ng Panitikan sa Lumang Tipan ay ang pinakamalaking bahagi kung tungkol sa bilang ng kabanata at talata ang pagbabatayan. Ito ay tinatawag na mga Propeta, at binubuo ito ng dalawang magkaibang bahagi. Ang una ay tinatawag na Pangunahing mga Propeta,  at sinusundan ito ng mga Di-pangunahing mga Propeta. Ang mga Pangunahing Propeta ay mas mahahaba kaysa sa mga Di-pangunahing Propeta. Gumugol sila ng mas mahabang panahon para masabi nila ang kailangan nilang sabihin. Tinawag na mga Di-pangunahing propeta ang ibang mga aklat dahil naglalaman lamang ang mga ito ng isa, dalawa, o tatlang kabanata. Marahil mas mahuhusay silang mga mangangaral dahil nagawa nilang  ibahagi ang kanilang mensahe sa mas maiksing mga pananalita.

Sa Bagong Tipan, mayroon ding limang uri ng mga aklat. Una, nandiyan ang apat na talambuhay ni Jesus: Ang Ebanghelyo ni Mateo, Marcos, Lukas, at Juan. Inilalarawan ng mga ito ang ibat-ibang aspeto ng buhay ni Jesus, ang pinakamahalagang buhay na naipamuhay dito sa lupa. Pangalawa, mayroon tayong nag-iisang aklat ng kasaysayan, ang Aklat ng mga Gawa. Pagkatapos, mayroon tayong mga sulat – mga sulat ni Pablo at ang mga Pangkalahatang mga sulat.

Kalahati ng Bagong Tipan ay isinulat ni Apostol Pablo kaya naman, makikita natin dito ang mga sulat niya. Pagkatapos, mayroon tayong mga Pangkalahatang mga sulat, na sinulat ng mga ibat-ibang manunulat at para sa lahat ng mambabasa na namumuhay sa ibat-ibang mga lugar. Natatapos ang Bagong Tipan sa pamamagitan ng isang aklat ng mga Hula na tinatawag na Pahayag. Ang Aklat ng Pahayag ay aklat ng mga simbolo. Kailangan mo ang Banal na Espiritu na magtuturo sa iyo upang lubos mong maunawaan ang aklat na ito. 

Kaya, ang Salita ng Diyos ay binubuo ng 66 na mga aklat, inayos hindi ayon sa panahon nang ang mga ito ay isinulat ngunit ayon sa kung anong uring mga aklat ang mga ito. May limang ibat-ibang uri ng aklat sa Lumang Tipan: Ang Aklat ng mga Kautusan, Aklat ng Kasaysayan, Aklat ng Tula, Pangunahin at Di-pangunahing Propeta. May Limang uri ng aklat sa Bagong Tipan: Apat na Aklat ng Ebangelyo, isang Aklat ng Kasaysayan, Mga Sulat ni Apostol Pablo, Mga Pangkalahatang mga Sulat, at isang Aklat ng mga Hula, ang Aklat ng mga Pahayag.

Nang magsalita si Jesus sa kanyang mga Apostol, maraming taon na ang nakalipas, nagbahagi siya ng mga katotohanan na nagbukas sa kanilang pang-unawa sa Salita ng Diyos, ang Kasulatan. Dalangin ko na sana sa pamamagitan ng mga katotohanang ibinahagi ko sa inyo, ay mabuksan din naman ang inyong pang-unawa sa  Salita ng Diyos at makita ninyo kung papaano dapat basahin ito.

Basahin natin ang Lumang Tipan, habang iniisip natin ang mensahe nito: Si Jesus ay darating. Iyan ang nilalaman ng Lumang Tipan. Basahin natin ang Bagong Tipan at hanapin natin ang mensaheng ito: Si Jesus ay dumating na. Ito ang nilalaman ng Bagong Tipan.  Ito ang asahan mong makikita sa Luma at Bagong Tipan.

Ito ang iyong unang takdang-aralin. Isaulo mo ang pangalan ng mga aklat sa Salita ng Diyos. Nagtataka ka ba kung bakit hinihingi namin sa mga tao na isaulo ang pangalan ng mga aklat sa Salita ng Diyos? Ito ay upang hindi ka malito kung ipahayag ng isang mangangaral ang talata mula sa aklat ni Hageo, bilang halimbawa, at hindi mo alam kung sa Lumang Tipan ba o sa Bagong Tipan ito matatagpuan. Upang malaman mo kung saan matatagpuan ang mga aklat ng Salita ng Diyos, isaulo mo ang mga ito at alamin mo rin kung papaano ito tamang baybayin. Palagay ko makakatulong ito sa pag-aaral mo ng Salita ng Diyos.

Ang iyong pangalawang takdang aralin ay ito: Isaulo mo ang talata na matatagpuan sa 2 Timoteo 3:16, 17 at sagutan mo ang mga tanong sa sinasagutang aklat.

Mungkahing Pagtatapos:

Hanggang dito na lang muna ang ating oras para sa araw na ito. Salamat sa pagsama ninyo sa amin at umaasa kami na muli ninyo kaming sasamahan sa mga susunod na pagkakataon habang patuloy nating pinag-aaralan ang Salita ng Diyos. Mag-imbita kayo ng iba pa na interesadong matutunan at maunawaan ang Salita ng Diyos.